Η 1η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί ως η παγκόσμια μέρα του AIDS, μια προσπάθεια για να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη απέναντι σε ένα φαινόμενο που ανεξάρτητα από τη δημοσιότητα που έχει δεχτεί τα τελευταία χρόνια κινδυνεύει να πέσει θύμα παρεξηγήσεων. Οι βιοεπιστήμες βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, γεμίζοντας μας εν μέρει αισιοδοξία ότι πολλά από τα προβλήματα υγείας σε σύντομο χρονικό διάστημα θα αποτελούν απλά μια θλιβερή ανάμνηση. Το ζήτημα όμως του AIDS παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες και είμαστε ακόμη πολύ μακριά από τον επιδιωκόμενο στόχο.

Ο θάνατος του αμφιλεγόμενου σκηνοθέτη Τέο Βαν Γκογκ αποτέλεσε αφορμή για την εκδήλωση έντονων αντιμουσουλμανικών επεισοδίων την τελευταία εβδομάδα στην Ολλανδία. Συγκεκριμένα ο σκηνοθέτης (ο οποίος προετοίμαζε την ταινία του «Υποταγή» η οποία διαπραγματεύεται τη θέση των γυναικών στην παραδοσιακή ισλαμική κοινωνία) δολοφονήθηκε στις 2 Νοεμβρίου στο Άμστερνταμ από νεαρό Ολλανδό Μαροκινής καταγωγής. Η έντονη κριτική απέναντι στη μουσουλμανική κοινότητα καθώς και η συμπάθειά του απέναντι στο δολοφονηθέντα Πιμ Φορτάιν τον είχαν στιγματίσει ως αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Η δολοφονία πυροδότησε μια σειρά από βανδαλισμούς και πυρπολισμούς σε σχολεία και τεμένη θέτοντας σε αμφισβήτηση τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ολλανδική κοινωνία, θεμέλια τα οποία ταυτίζονται με μια κοινωνία ανοιχτή…

Οι προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ τελείωσαν μετά από μια μακρά και ιδιαίτερα φορτισμένη προεκλογική περίοδο με τελικό αποτέλεσμα τη σαφή ενίσχυση των συντηρητικών στοιχείων και με πιθανές πολύπλευρες μακροπρόθεσμες συνέπειες. Ανεξαρτήτως των πεποιθήσεων μας οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών είχε ένα ξεκάθαρο ιδεολογικό υπόβαθρο (και για αυτό το λόγο ακριβώς μας ανησυχούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες) και αναδεικνύει ότι η εκλογική διαδικασία στις ΗΠΑ είχε ένα ουσιώδες περιεχόμενο. Αυτό που όμως πραγματικά με εντυπωσίασε χωρίς όμως να με αιφνιδιάσει ήταν ο σχολιασμός των ελληνικών μέσων ενημέρωσης αλλά και του ευρύτερου κοινού επί της επανεκλογής Μπους. Τόσο στα ΜΜΕ όσο και σε απλές συζητήσεις με γνωστούς ή φίλους υπήρχε μια διάχυτη ειρωνεία για τα εκλογικά κριτήρια του μέσου Αμερικανού καθώς επίσης και για τη νοημοσύνη του. Εν παραλλήλω με την ειρωνεία συμπορευόταν και η αλαζονεία ότι το εκλογικό κριτήριο του Έλληνα είναι αψεγάδιαστο ή τουλάχιστο δε θα έπεφτε θύμα σε υποψηφίους της ποιότητας του Μπους. Είναι αληθές ότι ο μέσος Αμερικανός ψηφοφόρος είναι πιο αφελής στην επιλογή του από ότι ο μέσος Έλληνας; Την ώρα της κάλπης είναι πιο συνειδητοποιημένος και επομένως δικαιολογημένα νιώθει πολιτικά ανώτερος; Προσωπικά διαφωνώ και σας παραθέτω τους λόγους μου…

Αν κάποτε η ελευθερία του γραπτού τύπου ήταν δείγμα και μέτρο της ελευθερίας έκφρασης σε μια χώρα, τότε στην σημερινή ψηφιακή εποχή μια χώρα θα κρίνεται με βάση τις επιδόσεις της στην ελευθερία πρόσβασης και πλοήγησης στο διαδίκτυο. Πριν μερικούς μήνες είδαμε την προσπάθεια της Κούβας να μην επιτρέψει τη χρήση του ίντερνετ από κανένα οικιακό χρήστη! Μια παρόμοια, αν και πιο ήπια, λογοκρισία έρχεται από την Λαοκρατική (ο θεός να την κάνει) Δημοκρατία της Κίνας.

Μπροστά στα μάτια μας εκτυλίσσεται άλλη μια πράξη στο 20χρονο και πλέον δράμα του εμφυλίου πολέμου στον Σουδάν. Τους τελευταίους μήνες έγινε στο Σουδάν, και συγκεκριμένα στην δυτική επαρχία Νταρφούρ μια μαζική γενοκτονία των μη Αράβων κατοίκων της από Άραβες μουσουλμάνους πολιτοφύλακες παραστρατιωτικούς του καθεστώτος του Χαρτούμ. Οι φανατικοί Άραβες ισλαμιστές παραστρατιωτικοί επιτίθεται αδιακρίτως εναντίον του αφρικανικού πληθυσμού της επαρχίας (κυρίως χριστιανοί αλλά και μουσουλμάνοι) προκαλώντας μια τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή, που ελάχιστα έχει φτάσει στα αυτιά μας.

Το φετινό βραβείο Milton Friedman για την προώθηση της ελευθερίας φέτος δόθηκε στον Hernando de Soto, διακεκριμένο οικονομολόγο και ιδρυτή του Ινστιτούτου Ελευθερίας και Δημοκρατίας στην Λίμα του Περού. Μια σίγουρα δίκαιη διάκριση, αφού η προσφορά του de Soto και του βιβλίου του Το Μυστήριο του Κεφαλαίου στην κατανόηση των προβλημάτων ανάπτυξης των χωρών του τρίτου κόσμου και του πρώην κομμουνιστικού μπλοκ, αλλά και στη χάραξη στρατηγικών για την αντιμετώπισή τους μέσα σε ένα πλαίσιο ελεύθερης οικονομικής και πολιτικής δραστηριότητας, είναι τρομακτικά σημαντική.

The democratic deficit, as evidenced in the European Union even today, was the result of interplay between two different forces tugging the Member States in opposite directions. J.H.H. Weiler, in his essay “The Transformation of Europe” successfully applies A. Hirschman’s ideas of Exit and Voice, in order to explain this evolution.

Ένα από τα συχνότερα και διαρκώς επαναλαμβανόμενα συνθήματα που ακούμε είναι ότι η πείνα και η φτώχεια θερίζουν τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Αυτό γίνεται αφορμή για να στηθεί ένα ολόκληρο γαϊτανάκι κατηγοριών εναντίον του καπιταλισμού, των ανοιχτών αγορών, της Δύσης μα κυρίως των ΗΠΑ και του διαβολικού (και συνάμα ηλίθιου) προέδρου τους. Φυσικά δε μπορεί κανένας νοήμων άνθρωπος να αρνηθεί ότι η πείνα και η φτώχεια είναι υπαρκτά και σοβαρά ζητήματα. Ωστόσο αυτό που πρέπει να έχουμε υπόψη είναι ότι τα πράγματα πάντα ήταν άσχημα, ότι συνεχώς έχουμε μια σταθερή βελτίωση της κατάστασης και ότι τελικά η παρούσα κατάσταση μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε για το μέλλον.

Οποιοσδήποτε παρατηρητής έχει στάλα αμεροληψίας και αντικειμενικότητας θα διαπιστώσει ότι δεν έχουμε ένα λαό που υποφέρει από την τωρινή κατάσταση αλλά δύο, και τους Άραβες και τους Εβραίους. Και υποφέρουν και οι δύο γιατί είναι θύματα οι μεν του αραβικού εθνικισμού και του ισλαμικού φονταμενταλισμού και οι δε της ισραηλινής ακροδεξιάς. Το πράγμα είναι πολύ πιο σύνθετο από την τραγική λογική του ποιος ήταν εκεί πρώτος. Αν μπούμε σ’ αυτή την οδό σκέψης ας δώσουμε την περιοχή στους …Φιλισταίους να ησυχάσουμε.

The fall of 405 B.C., when the holy-ship Paralos informed the Athenians about the disaster at Aigos Potamous by the Spartan navy, did not only mark the end of one more war of the dozen wars the ancient Greek world faced in its long history but also the end of the Athenian struggle for the establishment of a broad rule. It was the first attempt of a democratic state (judging by those days standards) to organize an extended rule and it is a fact that Athenian imperialism was characterized by qualities that made it different than any imperial rule that preceded or succeeded (Egyptians, Assyrians, Persians, Macedonians, Romans etc).

Είναι θετικό ότι συνήθως δεν χρειάζεται να εμπλακούμε σε αντιπαραθέσεις προσπαθώντας να αποδείξουμε τα αυτονόητα, ότι δηλαδή οι φρικαλεότητες που συμβαίνουν από τους ανά τον κόσμο οπαδούς του Ισλάμ καθαγιάζονται από την κουλτούρα που εκφράζει. Δεν λέμε ότι αποκλειστικό κίνητρο της δράσης τους είναι η διάδοση των φονταμενταλιστικών τους ιδεών, αλλά ότι αυτές ιδέες διευκολύνουν την διάπραξη τόσων αγριοτήτων. Εχθροί τους είναι πολλοί, από τα θύματα των δίδυμων πύργων μέχρι τους μετριοπαθείς μουσουλμάνους των χωρών τους και οι στόχοι τους είναι εξίσου πολυπληθείς. Θα έλεγα ότι πιο πολύ παλεύουν για τη διατήρηση της πνευματικής τους επιρροής (και φυσικά της πολιτικής εξουσίας που την συνοδεύει) στον μουσουλμανικό κόσμο, παρά για την ανατροπή της Δύσης.