Τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ· ἐπείνασα γὰρ καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνὸς καὶ οὐ περιεβάλετέ με.
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον 25.41

Πάντα με μπέρδευε αυτή η περικοπή. Ενώ ο ίδιος ο Ιησούς είναι σαφέστατος και προειδοποιεί και τους καλούς και τους κακούς πού θα καταλήξουν ανάλογα με τον τρόπο που θα συμπεριφερθούν στους συνανθρώπους τους, ταυτόχρονα προβλέπει ότι την ημέρα της κρίσης όλοι θα τον κοιτάνε με απορία. Ούτε οι δίκαιοι θα καταλαβαίνουν γιατί τους έχει εκ δεξιών ούτε οι «καταραμένοι» γιατί τους περιμένει το «πυρ το αιώνιον». Αλλά μετά τις δηλώσεις του Άνθιμου Θεσσαλονίκης δεν έχω πλέον καμία απορία. Απλά την περιέργεια να δω τον κ. Άνθιμο την ημέρα της κρίσης να εξηγεί στον Ιησού τι εννοούσε όταν έλεγε πως μαύρισε η Ομόνοια.

Δεν ξέρω πόσο απασχολεί τον Αντώνη Σαμαρά η Ημέρα της Κρίσεως. Όχι και τόσο, αν κρίνω από την παρακάτω περικοπή από την επιστολή του στον Υπουργό Εσωτερικών:

«Είναι ένα νομοσχέδιο που διευκολύνει την είσοδο μεταναστών παράνομα, ώστε να κάνουν παιδιά στην Ελλάδα, στη συνέχεια να παίρνουν τα παιδιά τους αυτόματα ιθαγένεια και να νομιμοποιούνται έτσι αναγκαστικά και οι γονείς τους».

Δεν νομίζω να πείσει τον Ιησού αυτό το επιχείρημα, είμαι όμως σίγουρος με ποιον τρόπο θα το αντιμετωπίσουν οι μετανάστες, με ελληνική πλέον υπηκοότητα, όταν θα ακούνε τον Αντώνη Σαμαρά να προσπαθεί να τους εξηγήσει τι εννοούσε πριν την «ημέρα της κρίσεως» των εκλογών. Μπορώ επίσης να υποθέσω τι θα σκέφτεται ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς, όταν μετά από πολλά χρόνια, συνταξιούχος πολιτικός πλέον, θα γράφει τα απομνημονεύματά του και θα προσπαθεί να δικαιολογήσει γιατί το 2010 πόνταρε κι αυτός στον φόβο, την άγνοια και την προκατάληψη.

Ο φόβος για οτιδήποτε δεν μας μοιάζει, η προκατάληψη έναντι όλων όσων δεν γνωρίζουμε και είναι δύσκολο να καταλάβουμε, η άγνοια για το τι συμβαίνει πραγματικά γύρω μας και ποιες είναι οι συνέπειες των λόγων και των έργων μας – αυτά θα έπρεπε να θλίβουν τον κ. Άνθιμο και αυτά θα έπρεπε να φοβάται ο κ. Σαμαράς.

Αλλά υπάρχει κάτι ακόμα πιο θλιβερό, επικίνδυνο και ταυτόχρονα γελοίο. Αν διαβάσει κανείς όλες τις φοβικές δημόσιες παρεμβάσεις για το μεταναστευτικό, για τον διορισμό της Καθ. Θάλειας Δραγώνα στο Υπουργείο Παιδείας, για τις μεταρρυθμίσεις στην παιδεία και αλλού ή ακόμα και για την πρόσφατη ελληνική ιστορία, θα δει ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι, από όπου κι αν προέρχονται, από τα Αριστερά ή από τα Δεξιά, είναι όλοι τους απόλυτα βέβαιοι για ένα πράγμα: για το σκοτεινό σχέδιο αφελληνισμού, απαξίωσης της ελληνικής ιστορίας, εξαφάνισης της ελληνικής ταυτότητας και γενικά αποδόμησης αυτού που ονομάζεται «ελληνική ιδιαιτερότητα».

Όμως η ελληνική κοινωνία φαίνεται να προσπαθεί να τα ξεπεράσει όλα αυτά και να αντιδράσει με αυτοπεποίθηση και ακριβοδικία σ’ αυτούς που θέλουν να αποτελέσουν μέρος της. Οι μισοί έλληνες είναι ήδη έτοιμοι (παρά το κλίμα υστερίας) να μοιραστούν με τους μετανάστες τα πολιτικά τους δικαιώματα και το 65% και με τα παιδιά τους. Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ ορθολογικών ισότιμων ατόμων που θα ρυθμίσει τους νέους όρους της κοινωνικής συμβίωσης.

Αντίθετα η αντίδραση που προκαλεί ο φόβος, η άγνοια και η προκατάληψη μόνο βίαιη μπορεί να είναι. Βία κατά διανοουμένων, βία κατά μεταναστών, βία κατά των ανθρώπων που προσπαθούν να ρίξουν λίγο φως στη μαυρίλα. Ναι, η πλατεία Ομόνοιας όταν την επισκέφτηκε ο κ. Άνθιμος είχε μαυρίσει. Αλλά η μαυρίλα δεν βρίσκονταν στα δέρματα των ανθρώπων αλλά αλλού, εκεί που ο ίδιος, δυστυχώς, δεν μπορούσε να την δει.

Αριστείδης Χατζής

—————————————————————

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο newstime.gr στις 10/2/2010

Μερικοί λένε ότι φταίνε αυτοί που τα πήραν. Συνήθως εννοούν την διαφθορά τύπου Siemens.

Η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή. Όταν την δεκαετία του 80 οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης περνούσαν τα τελευταία στάδια του σοσιαλιστικού τους συστήματος, εμείς στην Ελλάδα χτίζαμε το δικό μας ιδιότυπο μεσογειακό σοσιαλισμό.

Συνήθως οι της ανατολικής Ευρώπης πλήρωναν τον σοσιαλισμό τους τοις μετρητοίς. Η φτώχεια τους ήταν εμφανής εξ αρχής. H λιτότητα σχετικά καθολική και ομοιόμορφη. Ο δικός μας σοσιαλισμός έχει έντονα χαρακτηριστικά συλλογικής απληστίας. Στην σοσιαλιστική παραγωγή μας προσθέσαμε την καπιταλιστική μας κατανάλωση και την διαφορά την καλύψαμε με ευρωπαϊκή βοήθεια και κυρίως με δανεισμό. Τα συνθήματα της μεταπολίτευσης τα μετατρέψαμε σε εθνική συνείδηση και κουλτούρα. Αυτά τα συνθήματα είναι το πρίσμα μέσα από οποία η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών και της ελληνικής πολιτικής τάξης αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα. Το δημόσιο χρέος, περί του οποίου τόσο λόγος γίνεται τελευταία, δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από την ποσοτικοποίηση της διαφοράς που υπάρχει μεταξύ των αντιλήψεών μας για την πραγματικότητα και την πραγματικότητα καθαυτό.

Είναι συνήθειο των δημοσιογράφων κάθε Κυριακή βράδυ των εθνικών εκλογών να ανακοινώνουν το τέλος της μεταπολίτευσης. Καμία από τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις δεν πληροί τις προϋποθέσεις που θα μας επέτρεπε να την χαρακτηρίσουμε ως απαρχή μιας νέας εποχής. Η υπάρχουσα κρίση είναι η πρώτη φορά που διαφαίνεται η σοβαρή πιθανότητα για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Μιλάω για πιθανότητα ακόμα και αυτή την ύστατη ώρα γιατί είναι πολύ δύσκολο να βρει κάποιος αυτή την εποχή ένα πιο πολιτικά, ηθικά και οικονομικά χρεοκοπημένο σύστημα σαν τον ελληνικό σοσιαλισμό, που να χαίρει ταυτόχρονα τέτοιας πλατιάς λαϊκής νομιμοποίησης και αποδοχής.

Αντίθετα με τους σοσιαλιστές της ανατολικής Ευρώπης που έχτιζαν τείχη από μπετόν και τούβλα, αυτά που έχτισε το ελληνικό αριστερό κατεστημένο, ήταν τείχη της νόησης. Αντί για φόβο και αστυνόμευση προτίμησε να νομιμοποιήσει και να κολακεύσει τις αδυναμίες του Έλληνα. Αντικατέστησε τη χρήση βίας με την διάχυση της διαφθοράς και αναξιοκρατίας σε όλα τα πεδία της καθημερινότητας. Αντί για εκφοβισμό προτίμησε την συνενοχή. Αυτό εξηγεί και την απίστευτη ανοχή της ελληνικής κοινωνίας στα απαράδεχτα φαινόμενα κοινωνικού εκβιασμού (βλ. μπλόκα αγροτών). Πολλοί από εμάς ξέρουμε ότι με το δικό μας τρόπο είμαστε συνένοχοι στο σύστημα, και όσοι απομένουν ευελπιστούν ότι θα γίνουν.

Η ιστορία πολλές φορές έρχεται με μια ισχυρή δόση ειρωνείας. Η μεγάλη αρχή και το γιγάντωμα των ψευδαισθήσεων που ώθησαν στην σημερινή κρίση έγινε με έναν Παπανδρέου. Σχεδόν 30 χρόνια μετά ένας άλλος Παπανδρέου καλείτε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες. Έχει κανείς την εντύπωση ότι ο συγγραφέας του «αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα» είχε προφητικά την συγκεκριμένη περίπτωση στον νου. Εάν καταφέρουμε να βγούμε από την κρίση με μια οικονομία βιώσιμη μακροπρόθεσμα αυτό θα μπορεί να έχει επιτεχθεί μόνο όταν ο νυν πρωθυπουργός θα έχει διαπράξει ένας είδος πολιτικής πατροκτονίας. Ίσως αυτό που μας λείπει στα ανώτερα κλιμάκια είναι ένα οιδιπόδειο σύμπλεγμα με πολιτικές αιτίες και αφορμές.

Η Ελλάδα σήμερα χρειάζεται κάτι πολύ παραπάνω από μέτρα οικονομικής αυστηρότητας και νοικοκυρέματος. Το διακύβευμα είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από την μείωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ. Αυτό που λείπει περισσότερο, αυτό που είναι πιο αναγκαίο από οτιδήποτε άλλο αυτή τη στιγμή, είναι οι ιδέες που θα αλλάξουν τον τρόπο με το οποίο βλέπουμε τους εαυτούς μας και το κόσμο. Η κρίση θα πάει χαμένη εάν μια νέα αντίληψη της πραγματικότης δεν κυριαρχήσει στην ελληνική κοινωνία.

Εμείς οι φιλελεύθεροι ξέρουμε ότι είμαστε «πολλά ολίγοι», αλλά επίσης ξέρουμε ότι πολλές επαναστάσεις, όπως αυτή του 21, άρχισαν με λίγους που έγιναν πολλοί.

Ναπολέων Λιναρδάτος

Παρόλα αυτά στο σύγχρονο κόσμο και χάρη στην επικράτηση των φιλελεύθερων ιδεών περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού απολαμβάνει επιτέλους τα οφέλη μιας σχετικά δημοκρατικής διακυβέρνησης και μιας σχετικά ελεύθερης οικονομίας. Δε χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε εδώ για το αν η σημερινή δυτική κοινωνία είναι καλύτερη από οτιδήποτε άλλο έχει υπάρξει ποτέ.

Ο φιλελευθερισμός στη χώρα μας είναι μια έντονα παρεξηγημένη και συκοφαντημένη έννοια. Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν που ο όρος, ο οποίος παντού σχεδόν στον κόσμο ταυτίζεται με προοδευτικές και καινοτόμες δυνάμεις, στη χώρα μας έχει αρνητική έννοια. Καταρχήν φιλελεύθερος είναι αυτός που δίνει προτεραιότητα στην ελευθερία. Η ελευθερία ταυτίζεται με την απουσία καταναγκασμών στις ατομικές επιλογές. Το άτομο πρέπει να αφεθεί ελεύθερο στην προσωπική του ζωή, στις κοινωνικές σχέσεις και στις οικονομικές του δραστηριότητες για να τις διαμορφώσει το ίδιο.

Οι φιλελεύθερες ιδέες στη χώρα μας έχουν βαθύτατες ρίζες, που ξεκινούν από τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, την Ελληνική Επανάσταση και τα Συντάγματα του Αγώνα. Οι αρχές της Δημοκρατίας, της ελευθερίας της έκφρασης, της διάκρισης των εξουσιών, της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων του ατόμου στην ελευθερία, την αυτοδιάθεση, την ανεξιθρησκία, την ιδιοκτησία, το ελευθέρως επιχειρείν, αποτελούν τα θεμέλια και τις πηγές της φιλελεύθερης σκέψης και δράσης στο κοινωνικό σύνολο. Είναι ένα ολόκληρο σύστημα αρχών και αξιών που δίνουν πρωτεύοντα ρόλο στον άνθρωπο, την ατομική του ελευθερία, την ισότητα απέναντι στο νόμο• αρχές και αξίες που θεμελίωσαν τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες.

Ο φιλελευθερισμός πλεονεκτεί απέναντι στα άλλα ιδεολογικά κινήματα με τη δυνατότητα του ανθρώπου να καθορίζει τη μοίρα του σύμφωνα με τις δυνατότητες του γιατί:

• Ο φιλελευθερισμός πιστεύει ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του καλός και μπορεί να καθορίσει μόνος του τη μοίρα του στα πλαίσια της κοινωνίας.
• Ο φιλελεύθερος επιλέγει την ανοιχτή κοινωνία λόγω αποφυγής της τυραννίας. Σε μια φιλελεύθερη κοινωνία, το άτομο μπορεί να κάνει τις αναζητήσεις του και να διευρύνει τους ορίζοντές του, διατηρώντας όμως και την αυτονομία του.
• Ο φιλελεύθερος δεν θέλει να καταπνίξει τον αυθορμητισμό του ατόμου, αλλά απεναντίας επιθυμεί να αφήσει το άτομο να δημιουργήσει.

Η ΟΝΝΕΔ είναι φορέας της φιλελεύθερης ανανέωσης που χρειάζεται ο τόπος. Φιλελεύθερη είναι διότι επιδιώκει την ανανέωση αυτή με περισσότερη ελευθερία, με έμφαση στον άνθρωπο, με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον νέο για τις ικανότητές του. Με την εκλογή του προέδρου της ΟΝΝΕΔ από τα μέλη περνάμε λοιπόν από τη θεωρία στην πράξη. Δίνεται η ευκαιρία σε όλα τα μέλη και τα εν δυνάμει μέλη να εκφραστούν ελευθέρα μέσα από την άμεση συμμετοχική δημοκρατία. Εμείς οι ενεργοί νέοι θέλουμε να καταστήσουμε την ΟΝΝΕΔ ένα φορέα ανοιχτό, δημοκρατικό, συμμετοχικό. Πέρα από το πνεύμα των κομματικών μηχανισμών, που μας δείχνουν, όπως θα έλεγε κι ο Χάγιεκ- τον «δρόμο προς την δουλεία». Με όργανα με θητεία, όπου οι άξιοι θα εκλέγονται χωρίς λίστες και γραμμές, όπου τα συλλογικά όργανα θα λειτουργούν, ο δημοκρατικός διάλογος θα ανθεί, οι ιδέες θα συντίθενται, θα υπάρχει λογοδοσία και αξιολόγηση ανθρώπων, ιδεών και πολιτικών. Τα μέλη θα συμμετέχουν πλέον στη διαμόρφωση των θέσεων και της πολιτικής, καθώς και στην επιλογή των στελεχών των ηγετικών βαθμίδων της οργάνωσης. Η ηγεσία θα έχει πάντα την υποχρέωση της λογοδοσίας στα μέλη για τις πράξεις ή τις παραλείψεις των οποίων αναλαμβάνει την ευθύνη. Η εσωκομματική λοιπόν δημοκρατία, την οποία και προασπιζόμαστε με τις ανοιχτές διαδικασίες για την εκλογή του προέδρου, προϋποθέτει ενεργά μέλη με δικαιώματα και δυνατότητα έκφρασης γνώμης για τις όποιες επιλογές θέσεων ή προσώπων, προϋποθέτει πάνω από όλα ενεργούς ΟΝΝΕΔίτες. Μέλη ικανά να ασκήσουν έλεγχο της ηγεσίας, αλλά και διάθεση εκείνης να λογοδοτεί σε αυτά και όχι να το αποφεύγει.

Η ΟΝΝΕΔ πρέπει να κατανοήσει το πνεύμα των καιρών. Να στηριχθεί στην παράδοση για να προωθήσει την Αλλαγή. Θέλουμε να αποφύγουμε τον εγκλωβισμό στο συμβατό πολιτικό φάσμα. Θέλουμε να κινηθούμε πάνω από αυτό. Τώρα είναι η ευκαιρία μας. Να αποδείξουμε εμπράκτως ότι είμαστε φορείς του φιλελευθέρου ρεαλισμού, ταυτόχρονα εμπλουτισμένου με φρέσκα στοιχεία που τον καθιστούν εγγύηση ρεαλιστικής ιδεολογικής πλατφόρμας, ικανής να κάνει την διαφορά σε κάθε σύγχρονη δυτική δημοκρατία. Η Ελληνική κοινωνία, σήμερα περισσότερο από ποτέ, έχει την ανάγκη ενός ισχυρού φορέα που θα διαχέει την εξωστρέφεια και την αισιοδοξία στη κοινωνία και θα διεκδικεί την υλοποίηση εκείνων των πραγματιστικών πολιτικών προτάσεων που θα βγάλουν τη χώρα από τη κρίση και πρώτα θα προτείνει και θα δώσει λύσεις σε προβλήματα που ταλανίζουν όλους εμάς τους νέους.

Χρειάζεται λοιπόν όλες οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που βρίσκονται ιδεολογικά κοντά μας να μας πλαισιώσουν. Άτομα και συλλογικότητες έχουν πολύ σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν, αν θέλουμε να προοδεύσουμε κοινωνικά και πολιτικά, ανοίγοντας για όλους εμάς τους νέους το δρόμο προς την ισότιμη συμμετοχή στις αποφάσεις και στη χάραξη πολιτικών. Είναι ανάγκη να ενεργοποιήσουμε το πιο πολύτιμο κεφάλαιο της κοινωνίας, τους νέους, όλους εμάς που θα συμβάλουμε καθοριστικά στη διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας, με στόχο να συνεισφέρουμε σε ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές.

Η ανοιχτή κοινωνία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την διεύρυνση των οριζόντων, για την αμφισβήτηση της κατεστημένης γνώσης και την υπεράσπιση μη δημοφιλών απόψεων. Και εμείς επιθυμούμε μια ανοιχτή οργάνωση που θα αφουγκράζεται τις απαιτήσεις των καιρών. Ένα φορέα που δεν θα έχει κομματικό στρατό, αλλά θα αποτελείται από ανθρώπους έντιμους, ικανούς και αποφασισμένους να κινηθούν, χωρίς κομματικές ή άλλες εξαρτήσεις, με κοινή λογική. Ανθρώπους που θέλουν να υπηρετήσουν για να λύσουν προβλήματα του συνόλου και όχι τα δικά τους. Ανθρώπους που αυτό-ορίζονται όχι από αυτά που λένε, ή από τα αξιώματα που κατέχουν, αλλά από το έργο τους.

Κάπως έτσι οραματίζομαι τη δημιουργία της πολυσυζητημένης «ανοιχτής διαδικασίας». Μια οργάνωση που θα αφαιρέσει την εξουσία από τα χέρια των κομματικών μισθοφορικών στρατών και θα το θέσει στην υπηρεσία του ενεργού νέου. Η ΟΝΝΕΔ, ανεξαρτήτως προσώπων, εφ’ όσον θέλει να λογίζεται ως πολυσυλλεκτικός και ελεύθερος φορέας ιδεών, οφείλει να συνεχίσει με αποφασιστικότητα κι ακόμα πιο εντατικό ρυθμό το άνοιγμα σε όλα τα φάσματα της κοινωνίας, μόνο που αυτήν την φορά πρέπει να το κάνει διαθέτοντας συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση η οποία να μετουσιώνεται σε διαμορφωμένη εκσυγχρονιστική πλατφόρμα προτάσεων, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι θέλει να κάνει τα όνειρά μας πραγματικότητα.

Φόρτωμας Φίλιππος

——————————————————

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο openonned.gr στις 6/2/2010

«There are 10^11 stars in the galaxy. That used to be a huge number. But it’s only a hundred billion. It’s less than the national deficit! We used to call them astronomical numbers. Now we should call them economical numbers». Richard Feynman

Συχνά αναφερόμαστε στο δημόσιο χρέος σαν να ήταν απλά ένα τεχνοκρατικό μέγεθος που αφορά μονάχα τους γραφειοκράτες του Υπ.Οικ. και τους αναλυτές της Moody’s. Το Δημόσιο Χρέος όμως, αποτελεί το μεγαλύτερο ίσως έγκλημα των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης.

Η ασυδοσία της δεκαετίας του 1980 και η ανευθυνότητα των επομένων δεκαετιών έχουν οδηγήσει πλέον σε ρυθμούς αύξησης του Δημόσιου Χρέους που δύσκολα μπορούν να συγκρατηθούν. Και τις άμεσες δυσάρεστες συνέπειες καλούνται να υποστούν συμπολίτες μας που όχι μόνο δεν συναποφάσισαν τη σπατάλη που οδήγησε στο σημερινό εφιάλτη, αλλά και ούτε ‘απολαύσανε’ ποτέ τους καρπούς του εγκλήματος.

Η ελληνική σοσιαλδημοκρατία (κάθε πτέρυγας του κοινοβουλίου), ακολουθώντας πιστά τις αρχές της παράδοσής της, συνέχιζε για χρόνια τον χωρίς όρια δανεισμό, εξυπηρετώντας τις ομάδες πίεσης, τις συντεχνιακές οργανώσεις και τους κομματικούς μηχανισμούς που εξασφαλίζανε τη βιωσιμότητά της. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, συνήθιζε να λέει ότι «ή θα αφανίσουμε το δημόσιο χρέος, ή θα μας αφανίσει αυτό». Ως πρωθυπουργός ωστόσο, κατάφερε να αυξήσει το δημόσιο χρέος από 31.2% του ΑΕΠ το 1980, στο αστρονομικό 80.7% του ΑΕΠ το 1990. Από εκείνη την εποχή μέχρι σήμερα, καμία κυβέρνηση δεν κατάφερε – ούτε και τόλμησε μάλλον – να μας προστατέψει από τις καταστρεπτικές συνέπειες ενός αχαλίνωτου Δημόσιου Χρέους.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου όμως, δεν πρωτοτυπούσε στη ρητορική του περί του Δημόσιου Χρέους. Αρκετά χρόνια πριν, ο Ludwig von Mises μας προειδοποιούσε:

«There is no means of avoiding the final collapse of a boom brought about by credit expansion. The alternative is only whether the crisis should come sooner as a result of a voluntary abandonment of further credit expansion, or later as a final and total catastrophe of the currency system involved». Ludwig von Mises, Human Action, 1949

Και η κρίση ήρθε. Και δεν ήρθε ως αποτέλεσμα (μόνο) της διεθνούς οικονομικής κρίσης, αλλά ως άμεση συνέπεια της συνεχούς επέκτασης της ασύδοτης μηχανής που ονομάζεται ελληνικό κράτος και απειλεί πλέον να καταβροχθίσει κάθε υγιές κομμάτι της οικονομίας μας και γενικότερα της κοινωνικής μας δράσης.

Αν αναλογιστούμε το μέγεθος του Δημόσιου Χρέους και το ποσό που μας αναλογεί ως πολίτες, για τους περισσότερους από εμάς αυτό σημαίνει αρκετά χρόνια απλήρωτης εργασίας στο όνομα της συνέχειας του κράτους και εξαιτίας αποφάσεων που ληφθήκανε πολύ πριν γεννηθούμε. Αν αυτό δεν είναι ισοδύναμο με σκλαβιά και της υποδούλωση, τότε οι έννοιες αυτές έχουν αρχίσει πια να χάνουν τη σημασία τους.

Ακόμη όμως κι αν ως κοινωνία είχαμε το δικαίωμα να υποδουλώσουμε με αυτό τον τρόπο τους εαυτούς μας (που δεν το έχουμε), σε καμία περίπτωση δεν έχουμε το δικαίωμα να συνεχίσουμε τα λάθη του παρελθόντος υποθηκεύοντας ουσιαστικά και τη ζωή των παιδιών μας. Σε καμία περίπτωση δεν έχουμε το ηθικό δικαίωμα να αποδεχόμαστε πλέον ελλειμματικούς προϋπολογισμούς που προσθέτουν στο βάρος που θα πρέπει να κουβαλήσουν οι επόμενες γενιές.

Ο Thomas Jefferson, 220 χρόνια πριν, είχε σαφή εικόνα για το τί σημαίνει μια γενιά να υποδουλώνει μία άλλη και για τις συνέπειες που μπορεί να έχει ο υπερβολικός δανεισμός στην ελευθερία των πολιτών:

«Then I say, the earth belongs to each of these generations during its course, fully and in its own right. The second generation receives it clear of the debts and incumbrances of the first, the third of the second, and so on. For if the first could charge it with a debt, then the earth would belong to the dead and not to the living generation. Then, no generation can contract debts greater than may be paid during the course of its own existence». Thomas Jefferson to James Madison, 1789

Σήμερα, έχουμε επιτρέψει τη συνεχιζόμενη επέκταση μιας μετριοκρατίας, που δύσκολα μπορεί να συγκρατήσει ακόμη και η πιο φιλόδοξη κυβέρνηση, με άμεσο αποτέλεσμα το μέλλον μας να καθορίζεται όχι από τις δικές μας επιλογές ως ελεύθεροι πολίτες, αλλά από τις επιλογές μιας εποχής που εγκλημάτησε συνειδητά σε βάρος μας.

Στον πυρήνα του προβλήματος των ελλειμματικών προϋπολογισμών και του Δημόσιου Χρέους, βρίσκεται προφανώς το τεράστιο μέγεθος του κρατικού μηχανισμού. Και η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να βρίσκεται στην επιβολή νέων φόρων και νέων αγκυλώσεων στην αγορά, αλλά στην άμεση και επιθετική μείωση του μεγέθους του δημοσίου, την απελευθέρωση της αγοράς και την ενθάρρυνση της δημιουργικότητας.

Η οικονομία της χώρας μας βρίσκεται στο χειρότερο ίσως σημείο της μεταπολιτευτικής της ιστορίας. Όσο απαισιόδοξο κι αν ακούγεται αυτό, είναι ταυτόχρονα όμως κι ελπιδοφόρο. Ίσως γίνει η σημερινή κρίση η αφορμή που θα μας ξυπνήσει από το λήθαργο της κρατιστικής μας πλάνης. Ίσως συνειδητοποιήσουμε επιτέλους ότι

«in this present crisis, government is not the solution to our problem; government is the problem.»

Γιώργος Σαρηγιαννίδης

Στο μέλλον η οποιαδήποτε κυβέρνηση οφείλει -υπό το φως των προβολέων της διεθνούς επιτηρήσεως και ανεξαρτήτως οικονομικής συγκυρίας- να καταρτίζει προϋπολογισμούς με πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα. Ήλθε η ώρα του …λογαριασμού κατά το κοινώς λεγόμενον. Υπεύθυνος ο κορπορατισμός, ο οποίος κυριαρχεί από καταβολής του ελληνικού κράτους και επιτρέπει στις οργανωμένες και φωνασκούσες μειοψηφίες να ματαιώνουν ή να καθυστερούν εγκληματικά κάθε αναγκαία για τον εκσυγχρονισμό της χώρας μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία.

Κορπορατισμός είναι το σύστημα στο οποίο η οικονομία ελέγχεται από μικρές, αλλά πανίσχυρες κοινωνικές ομάδες. Όπως εξηγεί ο νομπελίστας οικονομολόγος του πανεπιστημίου Κολούμπια Έντμουντ Φέλπς, οι επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να διαπραγματεύονται μαζί τους και με την ελεγχόμενη από αυτές κυβέρνηση. Τούτο διότι οι μικρές αλλά ισχυρές αυτές μειοψηφίες λόγω της άριστης –και κρατικά χρηματοδοτούμενης- οργάνωσεως την οποία διαθέτουν, διατηρούν σημαντική επιρροή ή και ελέγχουν το πολιτικό σύστημα, χρησιμοποιώντας τους -κατ΄ευφημισμόν ονομαζόμενους- πολιτικούς, ως απλούς μεσίτες για την υπέρ των συντεχνιών αναδιανομή του πλούτου μέσω του φορολογικού συστήματος.

Υπενθυμίζω ότι η τεράστια γραφειοκρατία, η πολυνομία και η ανάγκη συναλλαγής μιας επιχείρησης με ισχυρές κοινωνικές ομάδες καταγράφονται σε όλες τις διεθνείς μελέτες ως οι βασικοί, μαζί με τη διαφθορά, λόγοι που ένας επενδυτής δεν επιθυμεί να επενδύσει τα χρήματά του στην Ελλάδα.

Περαιτέρω, η πανίσχυρη γραφειοκρατία που ταλαιπωρεί και καταστρέφει την επιχειρηματικότητα είναι επίσης απόρροια του κορπορατισμού. Από την πρώτη στιγμή του διορισμού τους οι ανυποψίαστοι υπουργοί απονευρώνονται μέσα στους απρόσωπους μηχανισμούς των υπουργείων τους, τον οποίων ο έλεγχος ανήκει σε πανίσχυρους καρεκλοκένταυρους. Υπουργός της προηγουμένης κυβερνήσεως μου ζήτησε κάποτε φιλικώς τη συμβουλή μου για το πώς θα έπρεπε να διαχειριστεί την κατάσταση στο υπουργείο του. Του συνέστησα να αγνοήσει εντελώς την γραφειοκρατία και τους υπηρεσιακούς παράγοντες του υπουργείου του και να προωθήσει χωρίς χρονοτριβή –ερήμην αυτών- τις μεταρρυθμίσεις που είχε κατά νουν. Επέστησα δε την προσοχήν του στο ότι οι μεγαλύτεροι πολέμιοι της πολιτικής του θα ευρίσκοντο πρωτίστως στο υπουργείο. Μολονότι κατ΄αρχήν συμφώνησε μαζί μου, αγνόησε -όπως αποδείχθηκε στην πορεία- την συμβουλή μου. Ουδεμία μεταρρύθμιση προώθησε. Σε πρόσφατη συνάντησή μας, με πικρία ομολόγησε το λάθος του, αποδίδοντάς το στο πολιτικό κόστος που τότε έγειρε την πλάστιγγα υπέρ της απραξίας και όχι υπέρ της δράσης.

Ενόψει της δυσμενούς καταστάσεως το πολιτικό σύστημα οφείλει, έστω την ύστατη ώρα, να λάβει αποστάσεις από τον κορπορατισμό που οδήγησε τη χώρα στην οικονομική και ηθική χρεοκοπία και να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα σαρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα αντιμετωπίσουν το δημοσιονομικό αδιέξοδο και θα αυξήσουν την παραγωγικότητα. Τέτοιες, αμέσου δράσεως και μακράς ωφελείας μεταρρυθμίσεις πρέπει να είναι:
- Η άμεση περικοπή των κρατικών δαπανών, η οποία μπορεί να επιτευχθεί με την ταχεία κατάργηση των επιδοτήσεων στα συνδικάτα και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και, κυρίως, στα πολιτικά κόμματα, σε μη κυβερνητικές οργανώσεις κοκ., με την κατάργηση των κρατικών διαφημίσεων, την μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων εντός της επομένης διετίας κατά 20% με 25%. Τούτο είναι δυνατόν να επιτευχθεί χωρίς την κατάργηση της μονιμότητος των δημοσίων υπαλλήλων, με μόνη την κατάργηση των περιττών οργανισμών και λοιπών αχρήστων φορέων του δημοσίου τομέα που θα έχει ως αποτέλεσμα την κατάργηση των οργανικών θέσεων αυτών.
- Η κατάργηση όλων των υπέρ τρίτων επιβαρύνσεων, αμέσων η εμμέσων, όπως είναι οι υποχρεωτικές παραστάσεις δικηγόρων στην υπογραφή των συμβολαίων, των συμβολαιογράφων στα εταιρικά συμβόλαια, των ελαχίστων υποχρετικών αμοιβών των πολιτικών μηχανικών, των νομαρχιακών ελεγκτών, των δημοσιογράφων κοκ.
- Η απελευθέρωση όλων των επαγγελμάτων και η αντικατάσταση των κρατικών αδειών με πιστοποιήσεις, συνακόλουθα η μεταφορά του φορολογικού ελέγχου στους ορκωτούς λογιστές/ελεγκτές. Οι εταιρείες ορκωτών ελεγκτών θα ελέγχονται και θα πιστοποιούνται για την αρτιότητά τους από την Εφορία.
- Η κατάργηση των ανούσιων και ατέρμονων γραφειοκρατικών διαδικασιών για την αδειοδότηση και λειτουργία των επιχειρήσεων και η απλοποίηση του φορολογικού συστήματος ώστε να περιορισθεί το υπέρογκο κόστος που δημιουργεί η τήρηση των χιλιάδων αδίκων και τυπολατρικών διατάξεων του φορολογικού συστήματος.
- ο περιορισμός των βουλευτών σε διακόσιους και των υπουργείων σε μονοψήφιο αριθμό.
- η μείωση του αριθμού των “πανεπιστημίων”, τα οποία αισίως υπερβαίνουν τα σαράντα.

Σε κάθε οικονομική κρίση μπορεί κανείς να αναζητήσει ευκαιρίες για μια νέα αρχή. Η παρακμή και η στασιμότητα μπορεί να μετεξελιχθούν σε δημιουργική αφύπνιση, αν βεβαίως υπάρχει και η απαραίτητη πολιτική βούληση για αντίσταση στους κεφαλαιοκράτες του “συντεχνιακού καπιταλισμού”.

Τάσος Ι. Αβραντίνης

——————————————————-

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στην ΕΣΤΙΑ στις 5.1.2010

Πρόσφατα, η ελληνική κυβέρνηση είχε την ιδέα να χαρτογραφηθούν οι καταθέσεις στην ελληνική επικράτεια και να υποχρεωθεί ο κάθε πολίτης να καταθέσει «πόθεν έσχες» για να δικαιολογήσει τις καταθέσεις αυτές. Το αποτέλεσμα ήταν να μεταφερθούν μεγάλα χρηματικά ποσά στο εξωτερικό και πολλά άλλα να αποσυρθούν από τις τράπεζες και να μπουν σε θυρίδες. Η κυβέρνηση από τότε δεν έχει αναφερθεί ξανά στο θέμα.

Το Φεβρουάριο του 2002, η Αργεντινή κήρυξε στάση πληρωμών σε $155 δις δημοσίου χρέους. Όταν έγινε αυτή η στάση πληρωμών, το χρέος προς το ΑΕΠ της χώρας αυτής ήταν 65%. Στην Ελλάδα σήμερα το χρέος είναι, τουλάχιστον, στο 120% του ΑΕΠ. Μετά από τη στάση πληρωμών και λόγω της υποτίμησης του νομίσματος, το χρέος ανέβηκε στο 150% του ΑΕΠ. Στους επόμενους μήνες, το εθνικό νόμισμα υποτιμήθηκε κατά 70% σε σχέση με το δολάριο. Το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 11% το 2002 και το βιοτικό επίπεδο επέστρεψε στα επίπεδα του 1968. Η ανεργία σκαρφάλωσε στο 25%, και σε μερικούς μήνες, το 60% του πληθυσμού βρέθηκε κάτω από το όριο της φτώχειας. Σήμερα μετά από 8 χρόνια, το ποσοστό του πληθυσμού που είναι κάτω από το όριο της φτώχειας έχει μειωθεί στο, προ της κρίσεως, επίπεδο του 18%. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι στο 24%.

Αλλά πώς έφτασε η Αργεντινή σε αυτό το σημείο; Στην αρχή της δεκαετίας του 1990, και μετά από μακρά περίοδο πληθωρισμού, η Αργεντινή αποφάσισε να επιστρατεύσει τη βοήθεια του ΔΝΤ. Μεταξύ άλλων, συνδέθηκε το νόμισμα της χώρας με το δολάριο και έγιναν μεγάλες παρεμβάσεις στην κρατικοδίαιτη οικονομία της χώρας.

Αρχικά, τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Ο πληθωρισμός μειώθηκε και οι αποκρατικοποιήσεις έδειχναν ότι η οικονομία είχε μπει σε θετική τροχιά. Αργότερα, όμως, και με την κρίση του 1995 στο Μεξικό, τα πράγματα άλλαξαν. Η μεγάλη άνοδος του δολαρίου σε σχέση με το νόμισμα της Βραζιλίας, καθώς και των άλλων γειτονικών νομισμάτων έκαναν την οικονομία της Αργεντινής μη ανταγωνιστική. Επιπλέον, η διαφθορά, η έλλειψη αποτελεσματικών φορολογικών μηχανισμών, η σπατάλη πόρων και η αναποτελεσματική κρατική μηχανή επιδείνωσαν την κατάσταση.

Πολλοί ψέγουν το ΔΝΤ για τα γεγονότα που οδήγησαν στο 2002, αλλά η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Το γεγονός είναι ότι η Αργεντινή ποτέ δεν εκμεταλλεύτηκε την καλή επίδοση της οικονομίας για να βάλει τη χώρα σε μια σειρά. Ουδέποτε οι κυβερνήτες της χώρας προσπάθησαν να καταπολεμήσουν τη διαφθορά και την αναποτελεσματικότητα της κρατικής μηχανής.

Στο τέλος, όμως, η μεγάλη άνοδος του δολαρίου σε συνδυασμό με τη μείωση της ανταγωνιστικότητας, έφεραν τη χώρα σε πολύ δύσκολη δημοσιονομική θέση και δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει το χρέος της, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου, ήταν σε δολάρια. Παρομοίως, η Ελλάδα υιοθέτησε το ευρώ, χωρίς να προσπαθήσει να βάλει τάξη στις δαπάνες, στη γραφειοκρατία, τη διαφθορά, και πάνω απ’ όλα, χωρίς να προσπαθήσει να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Όμως, η χρεωκοπία της Αργεντινής δε σήμανε το τέλος του κόσμου. Το αντίθετο. Η οικονομία της αυξήθηκε, κατά μέσο όρο 9% από το 2003 μέχρι και το 2008. Οι επενδύσεις έχουν τριπλασιαστεί από το 2003 και έχουν δημιουργηθεί πάνω από 3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, με την ανεργία να παραμένει σταθερή περίπου στο 8%. Η δε κατανάλωση έχει αυξηθεί κατά 66%, σε σχέση με την προ της κρίσης, περίοδο.

Η βιομηχανική παραγωγή, επίσης, έχει αυξηθεί εντυπωσιακά. Αυξήθηκε 60% από το 2002, αν και μειώθηκε 1,5% την περίοδο 2008-2009. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αυτοκινητοβιομηχανία, όπου η παραγωγή από 159.000 μονάδες το 2002, σκαρφάλωσε στις 597.000 μονάδες το 2008, με τις πραγματικές πωλήσεις να έχουν αυξηθεί ακόμα περισσότερο.

Όλα αυτά ήταν το αποτέλεσμα ενός υποτιμημένου νομίσματος, που επέτρεψε στη βιομηχανία να παράγει ανταγωνιστικά προϊόντα για τις παγκόσμιες αγορές. Όπως η Αργεντινή, έτσι κι εμείς, δεν εκμεταλλευτήκαμε τους καλούς καιρούς για να ταχτοποιήσουμε τα του οίκου μας και να αλλάξουμε νοοτροπίες. Αντί να χρησιμοποιήσουμε την τελευταία δεκαετία (την πιο αναπτυξιακή στην ιστορία) για να κάνουμε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, απλά συνεχίσαμε να ξοδεύουμε ασύστολα, χωρίς κανένα προγραμματισμό και χωρίς να λάβουμε ποτέ υπόψη τι θα συμβεί αν ποτέ έχουμε ύφεση.

Ευτυχώς για μας, σε αντίθεση με τους κατοίκους της Αργεντινής, δεν έχουμε δραχμές αλλά ευρώ και δε μπορεί το κράτος να μας υποτιμήσει το νόμισμα, μειώνοντας το βιοτικό μας επίπεδο μέσα σε μια βραδιά. Δυστυχώς, όμως, το αποτέλεσμα θα είναι περίπου το ίδιο, αφού το χρέος είναι δυσβάσταχτο και ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματός μας θα κατευθύνεται σε τόκους. Τα κράτη κηρύσσουν πτώχευση για δυο λόγους. Είτε διότι κάνουν πόλεμο, είτε διότι, είναι τόσο μεγάλο το χρέος, που δε μπορεί να εξυπηρετηθεί –ούτε με δανεισμό.

Η Αργεντινή έχασε την εμπιστοσύνη των αγορών, με αποτέλεσμα να φτάσει στο σημείο να μη μπορεί πλέον να το εξυπηρετεί το χρέος της. Στην Ελλάδα δεν έχουμε ακόμα φτάσει σε αυτό το σημείο, αλλά σιγά – σιγά χάνουμε την εμπιστοσύνη των αγορών. Αν και λογιστικά δεν έχουμε ακόμα πτωχεύσει, θα πτωχεύσουμε σε 2-3 χρόνια από τώρα, με τους συνεχιζόμενους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς που προγραμματίζει η κυβέρνηση.

Καλό είναι η κυβέρνηση να μελετήσει τους λόγους που κατέρρευσε η Αργεντινή, διότι οι ομοιότητες με αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας είναι πολλές. Επίσης, καλό είναι να μελετήσει τι μέτρα έλαβε η Αργεντινή και ανέκαμψε στα προ της κρίσεως επίπεδα, διότι ίσως χρειαστεί να τους αντιγράψουμε στο μέλλον.

Γιώργος Καισάριος

————————————————————————–

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο newstime.gr στις 13/12/2009

Το ίδιο όμως έργο παίζεται καθημερινά με διάφορες παραλλαγές στη χώρα. Όταν στον υπόλοιπο κόσμο η οικονομική κρίση κάνει πάταγο εμείς μιλούμε για υπερβολές. Και πριν μας ακουμπήσει λέμε ότι την ξεπεράσαμε γρήγορα. Όταν η Κίνα ψάχνει για επενδύσεις στη Μεσόγειο, εμείς επειδή μπουχτίσαμε με τα ξένα κεφάλαια υποδεικνύουμε έμμεσα άλλους προορισμούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από λεφτά. Εξάλλου διαχρονικά εδω οικοδομούμε το σοσιαλισμό. Αυτοί είναι που μεταλλάχθηκαν σε αχαλίνωτους καπιταλιστές Όταν στην Αγγλία πολιτικοί μπλεγμένοι σε σκάνδαλα πηγαίνουν στα δικαστήρια, οι δικοί μας εθνοπατέρες δεν παραιτούνται ούτε για λόγους ευθιξίας. Όταν στις ΗΠΑ η Siemens πληρώνει πρόστιμο για διαφθορά, εμείς στέλνουμε για διακοπές τους ύποπτους στη λατινική Αμερική. Και ο κατάλογος καθημερινά μεγαλώνει…

Η Ελλάδα είναι μια ναρκισσιστική χώρα . Είμαστε τόσο πολύ αφοσιωμένοι στο μικρόκοσμό μας που αδιαφορούμε τραγικά για όσα συμβαίνουν δίπλα μας. Που όμως σύντομα θα επηρεάσουν κι εμάς. Μπορεί βέβαια κάποιοι ενοχλητικοί να μας υπενθυμίζουν συχνά τη θέση μας, αλλά εμείς μάλλον πίσω τους βλέπουμε συνομωσίες οργανωμένες από τους προαιώνιους εχθρούς του ελληνισμού (από τις ΗΠΑ και τους Εβραίους μέχρι τους Νεφελιμ). Ακόμα κι αν έχουμε φτάσει στα όρια της «κουλτούρας της μεταπολίτευσης» και η χώρα έχει πιάσει πάτο και τρέχουμε μήπως μας βγάλουν το σπίτι στο «σφυρί», εμείς σφυρίζουμε αδιάφορα. Δίνουμε επιδόματα με δανεικά και απαντάμε «σκληρά» στις Βρυξέλλες γιατί τόλμησαν να μας κουνήσουν αυστηρά το δάχτυλο.

Όμως το έργο τελειώνει. Τα φώτα θ’ ανάψουν και θ’ αντικρύσουμε δίπλα μας, αναγκαστικά, ένα θέαμα ασυνήθιστο που θα μας κάνει να λυπηθούμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Και τότε δεν θα έχουμε καμία δικαιολογία. Τουλάχιστον οι θαμώνες κάτω από το σπίτι μου μπορούν να λένε ότι έχουν θέα τη Ροτόντα…

Γιάννης Σφήκας

Πριν από λίγο καιρό, η Moody’s έκανε λόγο για υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδος. Ο κυριότερος λόγος γι’ αυτή την αλλαγή στάσης, είναι το δημοσιονομικό πρόβλημα που έχει η χώρα. Επιπλέον, ο διεθνής οίκος διαβλέπει αυξημένο κίνδυνο διάβρωσης των αναπτυξιακών δυνατοτήτων εξαιτίας της μειωμένης ανταγωνιστικότητας. Επίσης, είπε ότι είναι αμφίβολο αν μπορεί μέσω της ανάπτυξης να μειωθεί το δημόσιο χρέος την επόμενη δεκαετία.

Ειδικά για την τελευταία παρατήρηση της Moody’s, αυτό σημαίνει δυο πράγματα. Από τη μια, δε διαβλέπει ανάπτυξη και από την άλλη, «το χρέος για να μειωθεί, θα πρέπει να πληρωθεί», και όχι απλά να μεγαλώνει το ΑΕΠ και να μειώνεται ο λόγος ΧΡΕΟΣ/ΑΕΠ.

Η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι δεν θα ανανεώσει τον πακτωλό ρευστότητας που έχει δώσει στις ευρωπαϊκές τράπεζες το 2010. Αυτό, μεταξύ άλλων, σημαίνει ότι το arbitrage (και carry trade), που έκαναν οι ελληνικές τράπεζες μεταξύ ΕΚΤ και ελληνικού δημοσίου θα τερματισθεί απότομα και ολοκληρωτικά. Με αποτέλεσμα ότι, το ελληνικό δημόσιο δε θα μπορεί να βασιστεί τόσο πολύ στις ελληνικές τράπεζες για δανεισμό, αλλά θα πρέπει να απευθυνθεί περισσότερο στους διεθνείς επενδυτές.

Με τα spreads μεταξύ των ελληνικών και γερμανικών ομολόγων να έχουν φτάσει τις 170 μονάδες περίπου, αυτό σημαίνει ότι ο τόκος που θα κληθεί να πληρώσει το ελληνικό δημόσιο γι’ αυτές τις δανειακές του ανάγκες το 2010 θα είναι αυξημένες. Ο λόγος που αυξάνονται τα spreads και ο λόγος για την απειλή υποβάθμισης από τη Moody’s, είναι το δημόσιο χρέος που έχει ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ (και αυτό αν υποθέσουμε ότι τα στοιχεία που έχουμε είναι σωστά). Καθώς αυξάνεται το συνολικό χρέος, οι επενδυτές που είναι πρόθυμοι να δανείσουν το ελληνικό κράτος, είναι αυτοί που παίρνουν ρίσκο. Ως γνωστό, όσο μεγαλύτερο το ρίσκο τόσο μεγαλύτερη η απόδοση.

Ο προϋπολογισμός που κατέθεσε την Παρασκευή στη Βουλή ο υπουργός Οικονομικών, εγγυάται ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να ανεβαίνει. Όχι μόνο για το 2010, αλλά και το 2011 και το 2012. Συνολικά, το ελληνικό δημόσιο θα προσθέσει στο χρέος του το 2010 περίπου 22 δις ευρώ. Ο προϋπολογισμός, όμως, όπως είπε και ο υπουργός Οικονομικών, είναι σαν να «τετραγωνίζει τον κύκλο». Με λίγα λόγια, είναι από αμφίβολο έως τρομερά δύσκολο, να εκτελεστεί. Το πιο πιθανό είναι να εκτροχιαστεί και αυτός, όπως όλοι οι άλλοι προϋπολογισμοί των ελληνικών κυβερνήσεων των τελευταίων 30 ετών. Με αποτέλεσμα, τη συσσώρευση περαιτέρω χρεών και νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας.

Πριν από μερικές μέρες, ο υπουργός Οικονομίας ανήγγειλε ότι θα παγώσουν οι μισθοί και οι συντάξεις για το 2010. Ξαφνικά σε 2 μέρες, (με την ανταρσία εντός του ΠΑΣΟΚ) τα πήρε όλα πίσω. Πώς το είδαν αυτό οι αγορές; Οι αθρόες πωλήσεις στο ΧΑΑ και στην αγορά ομολόγων την Παρασκευή, μάλλον, σημαίνει ότι δεν το είδαν με καλό μάτι. Αν δε μπορεί ο υπουργός να περάσει απλά ένα πάγωμα μισθών, (τη στιγμή που σε πολλές άλλες χώρες έχουμε δει μεγάλη μείωση αποδοχών στο δημόσιο τομέα), τι σημαίνει αυτό για την ικανότητα της κυβέρνησης να περικόψει τις δαπάνες; Σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν περικοπές στις δαπάνες και ότι το χρέος θα συνεχίσει να μεγαλώνει.

Η κυβέρνηση είναι, πράγματι, σε πολύ δύσκολη θέση. Από τη μία, αν μειώσει τις δαπάνες, θα έχει να αντιμετωπίσει την κοινωνική οργή και από την άλλη, αν δε μειώσει τις δαπάνες, θα έχει να αντιμετωπίσει τις αγορές. Το πρόβλημα, όμως όπως είπα αρχικά, είναι το δημόσιο χρέος. Όλα τα δεινά που θα μας βρουν από ‘δω και μπρος, θα έχουν σχέση με το δημόσιο χρέος. Αυτός είναι ο δαίμονας της κυβέρνησης και της Ελλάδος. Η κυβέρνηση θα πρέπει με οποιοδήποτε κόστος να το μειώσει. Διότι αν δε μειωθεί το δημόσιο χρέος, τότε σε σύντομο χρονικό διάστημα μερικών ετών, θα είναι αργά για να αντιδράσουμε και να αντιστρέψουμε την κατάσταση.

Αυτός ο προϋπολογισμός, όμως, δεν κάνει τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτός ο προϋπολογισμός διαιωνίζει την ανευθυνότητα των ελληνικών κυβερνήσεων, των τελευταίων 30 ετών. Αυτός ο προϋπολογισμός θα κάνει εχθρό μας τις αγορές και θα μας βάλει θηλιά στο λαιμό, σε μερικά μόνο χρόνια από τώρα. Αυτός ο προϋπολογισμός θα μείνει στην ιστορία ως προϋπολογισμός οικονομικής αυτοκτονίας.

Γιώργος Καισάριος

———————————————————————–

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο newstime.gr στις 22/11/2009