Πρέπει επίσης να προσέξω γιατί ο πεζόδρομος μπροστά από το σπίτι μου που το απόγευμα θα παίζουν μπάλα τα παιδιά της γειτονιάς είναι γεμάτος από περιττώματα σκύλων. Κάποιοι ασυνείδητοι ιδιοκτήτες δεν τα μάζεψαν. Αλλά κι ο Δήμος Αθηναίων δεν έχει τοποθετήσει τα ειδικά σκάμματα με χώμα ή άμμο για τις ανάγκες των σκύλων και των γάτων, που έγιναν πολυπληθείς.

Προχωρώ προς το αυτοκίνητό μου. Αναγκαστικά, αφού με τα μέσα μαζικής μεταφοράς (μετρό με μετεπιβίβαση στο Σύνταγμα και μετά στη Συγγρού το λεωφορείο, με τις αναμονές στις στάσεις) θα κάνω 50 λεπτά, και όταν βρέχει περισσότερο. Φτάνω στο αυτοκίνητο. Το αριστερό του καθρεφτάκι σπασμένο. Για την ακρίβεια, ξεχαρβαλωμένο στη στήριξή του. Κάποιο όχημα πέρασε τη νύχτα σύρριζα και το κοπάνησε, χωρίς βέβαια ο οδηγός ν’ αφήσει τα στοιχεία του. Έρμαιο του κάθε ασυνείδητου το αυτοκίνητό μου, αφού στην Αθήνα δεν προβλέφθηκαν γκαράζ στις πολυκατοικίες ή πολλά από εκείνα που δημιουργήθηκαν μετατράπηκαν παράνομα σε καταστήματα, αποθήκες ή διαμερίσματα. Τον νόμο για τα γκαράζ του Μάνου τον πήρε το λαϊκίστικο ποτάμι. Χωρίς το καθρεφτάκι του οδηγού, το οδήγημα είναι επικίνδυνο. Δεν σκέφτομαι τόσο τα λεφτά που θα δώσω, όσο τις χαμένες ώρες στο συνεργείο.

Βάζω μπρος και φεύγω. Σταματώ τελευταία στιγμή στο φανάρι που δεν φαίνεται αν είναι πράσινο ή κόκκινο, γιατί ακριβώς στη διάβαση των πεζών έχει παρκάρει ένα φορτηγό που ξεφορτώνει εμπορεύματα για το σούπερ μάρκετ λίγο παρακάτω. Από την άλλη μεριά η διάβαση είναι κλειστή από ένα σπορ αυτοκίνητο σκαρφαλωμένο στο πεζοδρόμιο. Κάποια μαμά με το παιδί στο καροτσάκι, αγχωμένη, μη έχοντας άλλη επιλογή κατεβαίνει βιαστικά στο οδόστρωμα.

Προχωρώ κι αντιλαμβάνομαι ότι έκανα μεγάλο λάθος να πάρω το αυτοκίνητό μου. Η Σταδίου είναι κλειστή. Την έκλεισαν 50 διαδηλωτές όλοι κι όλοι. Δεν διακρίνω τα συνθήματα μέσα από τις φωνές και τις ντουντούκες, αλλά παρατηρώ ότι είναι με επιμέλεια ακροβολισμένοι πίσω από τεράστια πανό σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν λάβει κατά τη διάρκεια της «επαναστατικής» τους εκπαίδευσης: πώς να δείχνουμε δεκαπλάσιοι απ’ όσοι είμαστε («αραία-αραία, να φαινόμαστε καμιά σαρανταρέα»). Έχω το χρόνο να παρατηρήσω επίσης τους αστυνομικούς που προστατεύουν τους διαδηλωτές και εμποδίζουν εμένα. Θα μπορούσαν άνετα να τους περιορίσουν στα πεζοδρόμια ή σε μια λωρίδα του οδοστρώματος, ώστε να περάσουμε. Όμως όχι. Ούτε η αστυνομία ενδιαφέρεται για την παρακώλυση της δουλειάς μας, την ελευθερία της μετακίνησής μας ή τον τζίρο των καταστημάτων της οδού Σταδίου. Τη βολή τους ψάχνουν όλοι. Καθένας σε βάρος των άλλων.

Ενώ βρίσκομαι εγκλωβισμένος μου τηλεφωνεί η γυναίκα μου ότι κάτι της έτυχε και πρέπει να πάω στο γραφείο της να τη βοηθήσω. Καταφέρνω να στρίψω και σε λίγο βρίσκομαι στη Σόλωνος, στο ύψος της Βουκουρεστίου. Ξοδεύω άλλα είκοσι λεπτά ψάχνοντας μάταια για θέση να σταθμεύσω. Υποτίθεται ότι το παρκάρισμα στις θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης επιτρέπεται για λίγες μόνον ώρες, ώστε να εξυπηρετούνται οι επισκέπτες του Κέντρου που θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους και να φύγουν. Όμως βλέπω αυτοκίνητα στην ίδια ακριβώς θέση που τα είδα και χθες το απόγευμα όταν ήρθα να την πάρω. Χωρίς να έχουν πληρώσει, εννοείται. Ποντάρουν –και ορθώς– στην αμέλεια της δημοτικής αστυνομίας.

Βρίσκω τελικά θέση σ’ ένα ιδιωτικό γκαράζ που κοστίζει δεκατέσσερα ευρώ η ώρα.

Bγαίνω πεζός από το γκαράζ. Αν νομίζετε πως περπατώ στα διαπλατυσμένα πεζοδρόμια, έχετε γελαστεί. Δεν διαπλατύνθηκαν για τους πεζούς αλλά για τα… τραπεζοκαθίσματα. Μια καφετέρια αριστερά τα έχει καταστήσει αδιάβατα, τοποθετώντας «τραπεζάκια έξω». Η καφετέρια έχει βάλει και ζαρντινιέρες στο κράσπεδο του πεζοδρομίου για να περιχαρακώσει την «ιδιοκτησία» της. Αν τουλάχιστον πλήρωναν ενοίκιο στο Δήμο… Έτσι λοιπόν, συνωστιζόμενος στο στενάδι, με το επόμενο αυτοκίνητο ανεβασμένο στο πεζοδρόμιο, καταφέρνω να φτάσω στον πεζόδρομο, όπου περπατώ σε μια στενή λωρίδα πλάτους μετά βίας ενάμιση μέτρου, γιατί κι εκεί είναι αραδιασμένα τραπεζοκαθίσματα δεξιά κι αριστερά. Ο μονότονος και εκκωφαντικός «νεανικός» ήχος της καφετέριας, που θεωρεί ότι έτσι γίνεται ελκυστικότερη, ανταγωνίζεται εκείνον των μοτοσικλετών, που έχουν αφαιρέσει τον σιγαστήρα από την εξάτμισή τους. Δολιχοδρομώ μαζί τους ανάμεσα στα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, στα «τραπεζάκια έξω» και σε κάτι ζαρντινιέρες που έχουν προβλεφθεί για να στολίζεται ο πεζόδρομος. Οι ζαρντινιέρες είναι γεμάτες πεταμένα αποτσίγαρα, χαρτιά, κυρίως περιτυλίγματα από σουβλάκια.

Ξαναβγαίνω στο δρόμο, τον διασχίζω, αφού πρώτα περάσουν όλα τα αυτοκίνητα (στην Ελλάδα τα αυτοκίνητα έχουν προτεραιότητα). Σκοντάφτω όμως στην προσπέλαση στο απέναντι πεζοδρόμιο. Μια σειρά παρκαρισμένων αυτοκινήτων στην άκρη του δρόμου είναι τόσο κοντά το ένα με το άλλο –σχεδόν ακουμπούν– ώστε δεν χωράει πεζός ανάμεσά τους. Ακουμπώ σε ένα από αυτά για να δρασκελίσω («σαλτάρισμα» λέγεται) κι αυτό αρχίζει έναν διαβολεμένο συριγμό. Κακότεχνος συναγερμός.

Δεν ξέρω πόσο έχει νόημα να συνεχίσω, αλλά τα περιστατικά που σας διηγήθηκα είναι αληθινά μέχρι κεραίας. Ανεπαισθήτως, η πόλη Αθήνα έχει μεταβληθεί σε κόλαση για τους κατοίκους. Καμιά δημοτική αρχή δεν έκανε τον κόπο, όχι να επιληφθεί, αλλά τουλάχιστον να εντοπίσει τα αίσχη. Για να μην κάθομαι, όμως, στη γωνία να πετροβολώ ανεύθυνα όλες τις δημοτικές αρχές, αποφάσισα, μαζί με άλλους, να δράσω σαν υπεύθυνος πολίτης. Κατεβαίνω για Δήμαρχος. Και εύχομαι καλή ψήφο σε όλες και όλους στις 7 του Νοέμβρη.

Τάσος Αβραντίνης

Επειδή πολύ απλά, η Ελληνική κοινωνία είναι μία κοινωνία άρρωστη. Και το όνομα της νόσου που την αναλώνει, είναι ναρκισσισμός.

H Διεθνής Ταξινόμηση Νόσων (ICD-10) της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, κατατάσσει τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας υπό την κατηγορία F60.8

Γενική απαίτηση της ICD-10, είναι η διάγνωση της οποιασδήποτε νόσου διαταραχής προσωπικότητας να καλύπτει μία σειρά από κριτήρια.

Στην περίπτωση της ναρκισσιστικής διαταραχής προσωπικότητας (ΝΔΠ) συγκεκριμένα, ένα άτομο πρέπει να παρουσιάζει πέντε ή παραπάνω από τα παρακάτω συμπτώματα προκειμένου να διαγνωσθεί με την ασθένεια :

•  Χαρακτηρίζεται από πεποίθηση υπέρμετρης προσωπικής αξίας (διογκώνει τα προσωπικά του επιτεύγματα ή ταλέντα, προσδοκεί αναγνώριση εαυτού ως ανωτέρου χωρίς την παρουσίαση αναλόγων επιτευγμάτων)
•  Στοιχειώνεται από φαντασιώσεις απόλυτης επιτυχίας, δύναμης, ιδιοφυΐας, ομορφιάς ή ιδεατής αγάπης
•  Πιστεύει ότι είναι εκλεκτός και μοναδικός και μπορούν να τον καταλάβουν και άρα αξίζουν να συναναστρέφονται μαζί του μόνο άλλοι εκλεκτοί ή ιδιαίτεροι άνθρωποι
•  Απαιτεί θαυμασμό
•  Διακατέχεται από προσδοκία ιδιαίτερα ευνοϊκής μεταχείρισης ή αυτόματης συμμόρφωσης με τις όποιες προσδοκίες του
•  Εκμεταλλεύεται άλλους προς την επίτευξη προσωπικών στόχων ή για την απολαβή προσωπικού οφέλους
•  Αδυνατεί ή δείχνει απροθυμία να κατανοήσει τα συναισθήματα ή τις ανάγκες άλλων
•  Εκδηλώνει συχνά φθόνο προς άλλους, ή πιστεύει ότι οι άλλοι τον φθονούν  
•  Εκδηλώνει αλαζονικές συμπεριφορές ή στάσεις.

Ας ρίξουμε τώρα μία ματιά στην πρόσφατη συμπεριφορά της ελληνικής κοινωνίας και τη σχέση που αυτή παρουσιάζει με τα παραπάνω συμπτώματα :

13 Απριλίου, 2010.

Δύο μέρες μετά τη δέσμευση των μελών της Ευρωζώνης να προσφέρουν στην Ελλάδα το πακέτο στήριξης με σκοπό να την κρατήσουν εκτός χρεοκοπίας, η χώρα παρακολουθεί καθώς τα spreads παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η ελληνική κοινωνία φαίνεται εξοργισμένη! Εφημερίδες κρατούν τα πρωτοσέλιδα τους για τη φιλοξενία θεωριών συνωμοσίας, ενισχυμένες από το επιχείρημα ότι είναι ανεπίτρεπτο για τις κεφαλαιαγορές να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την Ελλάδα λες και δεν είχε εξασφαλίσει το περίφημο “πιστόλι στο τραπέζι”. Ουδείς φαίνεται να λαμβάνει υπόψιν του το απλό γεγονός ότι δεν κάναμε τίποτα απολύτως για να εξυγιάνουμε την οικονομία μας, τίποτα απολύτως που θα μπορούσε να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στους επενδυτές για την πορεία αυτής της οικονομίας σε βάθος χρόνου. Το μόνο το οποίο είχαμε «καταφέρει», ήταν το να βουτήξουμε για ακόμα μία φορά τα χέρια μας σε χρήματα άλλων, για να κλοτσίσουμε το τενεκεδάκι των προβλημάτων μας λίγα μέτρα του δρόμου παρακάτω.

«Προσδοκεί αναγνώριση αυτού ως ανωτέρου χωρίς την παρουσίαση αναλόγων επιτευγμάτων». Σύμπτωμα υπ’αριθμόν 1 στην προαναφερθείσα λίστα ICD-10. 

5 Μαΐου 2010.

100.000 πολίτες συμμετέχουν στη μεγαλύτερη πορεία που έχει δει η χώρα από την μεταπολίτευση, ως αντίδραση στα μέτρα λιτότητας τα οποία ζητούσε η τρόικα.

Αφού λοιπόν απειλήσαμε να διαλύσουμε με την ανευθυνότητά μας την Ευρωζώνη, αφού ικετέψαμε και εκβιάσαμε για να ανοίξουμε τον δρόμο προς το πακέτο στήριξης, βγαίνουμε στους δρόμους διαδηλώνοντας απέναντι στα μόνα μέτρα που θα μπορούσαν να μας καταστήσουν ικανούς να αποπληρώσουμε κάποια στιγμή όσους έβαλαν το χέρι τους στη τσέπη για να μας κρατήσουν μακριά από τη χρεοκοπία. Είναι σχεδόν σαν να λέμε ότι δεν έχουμε σκοπό να αποπληρώσουμε το χρέος μας. Είναι το ίδιο με το να δηλώνουμε την προσδοκία μας να συνεχίσει η υπόλοιπη Ευρώπη να μας ταΐζει, χωρίς εμείς να κάνουμε τίποτα απολύτως προς την κατεύθυνση της σωτηρίας μας.

«Προσδοκίες ιδιαίτερα ευνοϊκής μεταχείρισης ή αυτόματης συμμόρφωσης με τις όποιες επιθυμίες του». Πέραν αμφιβολίας, σύμπτωμα υπ’αριθμόν 5.

11 Απριλίου, 2010.

Το σχέδιο στήριξης αυτό καθ’ αυτό. Φτάσαμε σε αυτό εκδηλώνοντας τυπική συμπεριφορά νταή, φέρνοντας την υπόλοιπη Ευρωζώνη σε θέση όπου ο μοναδικός δρόμος για την προσωπική της σωτηρία ήταν να καθαρίσει για λογαριασμό μας τα δικά μας χάλια. Και να το κάνει αυτό μάλιστα, παρά την ύπαρξη “no bailout” ρήτρας στο καταστατικό της.

«Εκμετάλλευση άλλων προς την επίτευξη προσωπικών στόχων ή για την απολαβή προσωπικού οφέλους». Σύμπτωμα υπ’αριθμόν νούμερο 6.

20 Απριλίου 2010.

Μειωτικά ή ακόμη και υβριστικά σχόλια κάνουν την εμφάνισή τους στον εγχώριο τύπο κατά της Καγκελαρίου της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ, καθώς η τελευταία διστάζει να προωθήσει το πακέτο στήριξης πριν από τις 9 Μαΐου, ημερομηνία διεξαγωγής τοπικών εκλογών στη Γερμανία. Ουδείς δείχνει να νοιάζεται ή να προσπαθεί να κατανοήσει το τεράστιο πολιτικό κόστος με το οποίο θα ερχόταν αντιμέτωπη η κυρία Μέρκελ τη στιγμή που θα ανακοίνωνε στους πολίτες της ότι πρέπει να δώσουν τα δικά τους χρήματα για τη σωτηρία ενός ανεύθυνου λαού. Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τη δικαιολογημένη ανησυχία του Γερμανού φορολογούμενου, τη στιγμή που θέτει τη μοίρα του ευρώ του στα χέρια ενός Έλληνα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.

«Αδυναμία ή απροθυμία να κατανοήσει τα συναισθήματα ή τις ανάγκες άλλων». Σύμπτωμα υπ’ αριθμόν 7.

6 Σεπτεμβρίου 1997

Η Ελλάδα γιορτάζει την ανακήρυξή της σε διοργανώτρια χώρα των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Αν η απόφαση μίας μικρής χώρας με χρέος που ήδη αγγίζει το 100%  του ΑΕΠ της, να ξοδέψει 15 δις για τη διοργάνωση του μεγαλύτερου πάρτι στον πλανήτη δεν είναι χαρακτηριστική πράξη «Αλαζονικής συμπεριφοράς», δεν ξέρω τι είναι. Πέραν πάσης αμφιβολίας, σύμπτωμα υπ’αριθμόν 9.

Διάγνωση

Έχουμε λοιπόν 5 από τα 9 συμπτώματα. Αν η ελληνική κοινωνία ήταν άτομο, θα ήμασταν πλήρως δικαιολογημένοι, κατά τα κριτήρια της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, να την χαρακτηρίσουμε ως ναρκισσιστική.

Αλλά θα μπορούσε μία τέτοια “διάγνωση” να εφαρμοστεί σε ένα σύνολο ανθρώπων ; Θα μπορούσε ένα ολόκληρο έθνος να χαρακτηριστεί ως ναρκισσιστικό;

Πολλοί από τους ειδικούς του πεδίου φαίνεται να πιστεύουν πως ναι. Στο έργο τους “The Role of Culture in the Development of Narcissistic Personality Disorders in America, Japan and Denmark”, οι ψυχολόγοι Δρ Ουώρεν και Δρ Καπόνι αναφέρουν ότι :

narcissistic configurations of the we-self can denote self-esteem derived from strong identification with the reputation and honor of the family or groups.

Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι με την μακρά και παραπάνω από λαμπρή ιστορία της Ελλάδος να προσφέρει στέρεο έδαφος για την ταύτιση με τη φήμη του συνόλου (“strong identification with the reputation and honor of the family or groups”), μία ναρκισσιστική μορφοποίηση της συλλογικής μας συνείδησης (“narcissistic configurations of the we-self” ) αναδύεται ως παραπάνω από πιθανό ενδεχόμενο.

Σε ενίσχυση αυτού του επιχειρήματος έρχονται και τα λόγια του Δρ. Σαμ Βάκνιν, αναγνωρισμένης αυθεντίας στο πεδίο του ναρκισσισμού, ο οποίος παραθέτει κάποιες από τις μεταβλητές οι οποίες μπορεί να ενισχύσουν την εκδήλωση συλλογικής ΝΔΠ σε ορισμένες κοινωνίες :

Human collectives acquire a life and a character all their own. The longer the association or affiliation of the members, the more cohesive and conformist the inner dynamics of the group,  . . .  ,  the stronger the bonds of locale, language, and history – the more rigorous might an assertion of a common (collective) pathology be

Θεραπεία;

Πιστεύω ακράδαντα ότι αν θέλουμε να δομήσουμε μία έγκυρη θεωρία, τόσο επεξηγηματική όσο και προγνωστική, σχετικά με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, οφείλουμε να πάψουμε να επικεντρωνόμαστε τόσο πολύ σε καθαρά οικονομικούς όρους όπως “σπειροειδής οικονομική ύφεση”, και να αρχίσουμε να δίνουμε παραπάνω προσοχή στην σπειροειδή, αυτοκαταστροφική διαταραχή προσωπικότητας που φαίνεται να έχει προσβάλλει την κοινωνία μας.

Η ελληνική κοινωνία ανήκει στην πιο επικίνδυνη κατηγορία ναρκισσιστών. Στους αποτυχημένους ναρκισσιστές. Ενώ οι επιτυχημένοι ναρκισσιστές μπορούν να είναι λίγο πολύ σταθερές προσωπικότητες, διατηρώντας το “Grandiosity Gap” (βαθμός απόκλισης μίας φανταστικά μεγαλειώδους αυτοαντίληψης από το πραγματικό μέγεθος των προσωπικών τους επιτευγμάτων) σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, οι αποτυχημένοι ναρκισσιστές, ανίκανοι αυτεπίγνωσης, μπορούν να αποδειχτούν αρκετά προβληματικές προσωπικότητες.

Στερημένοι της αναγνώρισης και του θαυμασμού που τόσο λαχταρούν, περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους υπό συνθήκες κατάθλιψης και αυτοτυρράνιας, αδυνατώντας παράλληλα να αναγνωρίσουν την ευθύνη των πράξεών τους.

Μπροστά στο πρόσωπο της αποτυχίας, ο Έλληνας δεν αναγνωρίζει ότι αυτός έκανε λάθος, δεν παραδέχεται ότι αυτός υπήρξε ο υπεύθυνος. Αντί αυτού, επιλέγει να κατευθύνει αυτές τις κατηγορίες προς άλλους. Κατηγορεί την Κυβέρνηση και τις Κυβερνήσεις πριν από αυτήν. Κατηγορεί την Ευρωζώνη και την Μέρκελ. Καταπιάνεται παθιασμένα με την κατασκευή αναρίθμητων θεωριών συνωμοσίας, τοποθετώντας την κάθε δύναμη και παράγοντα που μπορεί να σκεφτεί, σε ένα φαντασιακό σκοτεινό παιχνίδι που ως υπέρτατο στόχο του δεν έχει τίποτα άλλο παρά την καταστροφή του “ταλαίπωρου Έλληνα”.

Όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά αυτό που περιγράφει ο Δρ Βάκνιν στο βιβλίο του “Malignant Self Love. Narcissism Revisited.”, ως τα πρώτα στάδια της αυτοκαταστροφικής σπειροειδούς ναρκισσιστικής συμπεριφοράς :

The (unsuccessful narcissist’s) Grandiosity Gap is grating. Its recurrence threatens the precariously balanced house of cards that is the narcissistic personality. The narcissist then resorts to self-delusion. Unable to completely ignore contrarian opinion and data – he transmutes them. Unable to face the dismal failure that he is, the narcissist partially withdraws from reality. To soothe and salve the pain of disillusionment, he administers to his aching soul a mixture of lies, distortions, half-truths and outlandish interpretations of events around him.”

Καθώς περνάει ο καιρός, οι διαδηλώσεις θα πυκνώνουν. Το ίδιο και οι απεργίες. Η παραγωγή θα αρχίσει να επιβραδύνεται με όλο και υψηλότερους ρυθμούς. Το όποιο ελάχιστο κεφάλαιο είχε απομείνει με επιχειρησιακά συμφέροντα στην χώρα μας, θα κάνει και αυτό το βήμα προς την εγκατάλειψη αυτού του αυξανόμενα εχθρικού λειτουργικού περιβάλλοντος. Ο τουρισμός, η σημαντικότερη βιομηχανία της χώρας μας, θα δεχτεί και το μεγαλύτερο πλήγμα από αυτή την ταχέως κλιμακούμενη αναταραχή, καθώς όλο και λιγότεροι τουρίστες θα γοητεύονται από την ιδέα διακοπών με φόντο μία γενικευμένη λαϊκή εξέγερση.

Η εικόνα μίας ελληνικής κοινωνίας να κινείται όλο και βαθύτερα στην σπίρα μιας αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς…

Μία εικόνα ήδη ζωγραφισμένη από τον Δρ. Βάκνιν στο άρθρο του “The Delusional Way Out. The Narcissist’s Reactions to Deficient Narcissistic Supply” :

They (the unsuccessful narcissists) explode in unprovoked displays of indignation, righteousness, condemnation, and blame. … They sow fear, revulsion, hate, and malignant envy. They flail against the windmills of reality – a pathetic, forlorn, sight.   But often they cause real and lasting damage – fortunately, mainly to themselves.

Σε αυτή τη σκοτεινή εικόνα, ελπίδα για αλλαγή θα μπορούσε να έρθει μόνο εκ των έσω. Κάθε εξωτερική βοήθεια είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Και όχι μόνο αυτό, αλλά θα μπορούσε μάλιστα να κάνει τα πράγματα χειρότερα, όσο η κοινωνία-νάρκισσος δεν δέχεται την ύπαρξη της εσωτερικής της παθογένειας και την ανάγκη της για αλλαγή.

Είναι το ίδιο ακριβώς πράγμα με το να προσπαθείς να βοηθήσεις έναν αλκοολικό που δεν έχει συνειδητοποιήσει την αρρώστια του, δίνοντάς του χρήματα. Θα πάει πολύ απλά να τα ξοδέψει στο επόμενο μπουκάλι βότκα.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρώ το πακέτο διάσωσης κατάρα μάλλον παρά ευχή για την Ελλάδα. Σε μία στιγμή που θα έπρεπε να είχαμε ταρακουνηθεί για να ξυπνήσουμε και να συνειδητοποιήσουμε το πραγματικό μέγεθος της καταστροφής, αυτό που πήραμε ήταν λίγο πολύ ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη και μία Ευρώπη να λέει “everything will be OK…” Τίποτα πιο ταιριαστό δηλαδή για να θρέψουμε τις φαντασιακές μας ναρκισσιστικές παραισθήσεις, οι οποίες μας επιτρέπουν να συνεχίσουμε να σκάβουμε το δρόμο μας προς την άβυσσο ώστε όταν τελικά ακουστεί το αναπόφευκτο εγερτήριο, να βρούμε τον εαυτό μας σε πολύ χειρότερη μοίρα από ότι θα τον βρίσκαμε τον περασμένο Απρίλη.

Υπό αυτές τις συνθήκες, λίγο νόημα έχει να συζητάμε για νούμερα. Μιλήστε για νούμερα με τους Γερμανούς αν θέλετε, μιλήστε για νούμερα με τους Άγγλους. Αλλά εδώ είναι Ελλάδα. Και τα νούμερα, πολύ απλά δε δουλεύουν τόσο καλά σε αυτό τον τόπο. Ρωτήστε τους 300 του βασιλιά Λεωνίδα αν θέλετε.

Για τους Έλληνες, το παιχνίδι ποτέ δεν παιζόταν στα νούμερα. Το παιχνίδι πάντα παιζόταν στη δύναμη του χαρακτήρα. Και σε παραπάνω από μία περιστάσεις, αναγκάσαμε την Ιστορία σε αναγνώριση των θαυμάτων για τα οποία είμαστε ικανοί, με τη δύναμη αυτή να δουλεύει στο πλευρό μας. Σήμερα, φοβάμαι πολύ ότι πλησιάζει η ώρα που η Ιστορία θα έχει την ευκαιρία να μάθει επίσης για το τι είμαστε ικανοί στην απόλυτη απουσία αυτής της δύναμης.

Ας έχει οίκτο στην κρίση της.    

Ακριβώς επειδή μ΄ ενοχλεί αυτού του είδους η δημοσιογραφία, γι΄ αυτό καταδικάζω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τους δολοφόνους που τον σκότωσαν. Εύκολο είναι να υπερασπιστείς το δικαίωμα της έκφρασης εκείνων με τους οποίους συμφωνείς πολιτικά και/ή δεοντολογικά. Δύσκολο είναι να υπερασπιστείς τους διαφορετικούς και τους αντίθετους. Μα αλλιώς δεν έχουμε δημοκρατία. Ούτε στο κεφάλι μας, ούτε στα μίντια, ούτε στην κοινωνία.

Η δημοσιογραφία αυτού του τύπου έχει κάθε δικαίωμα να υπάρχει, ν΄ ακούγεται, να κυριαρχεί αν μπορεί στα μίντια, να καλλιεργεί την κακή ποιότητα, και μύρια ακόμα δημοσιογραφικά κακά να κάνει, όσα θα γράψει στην προκήρυξή της η ομάδα των φονιάδων κι άλλα τόσα. Οι φονιάδες όμως δεν έχουν κανένα δικαίωμα να γίνονται τιμητές εν κρυπτώ, να θεσπίζουν δικούς τους νόμους, να συγκαλούν δικά τους μυστικά δικαστήρια, να στοχοποιούν, να καταδικάζουν, να παραμονεύουν και να εκτελούν όποιον θέλουν (όλες οι εξουσίες σε συσκευασία μίας!), επειδή διαφωνούν μαζί του.

Όποιος έχει την ικανότητα, ας αναπτύξει άλλου τύπου δημοσιογραφία και ενημέρωση, αν μπορεί: άρτια, ποιοτική, διασταυρωμένη, ανοιχτόμυαλη, υπογράφουσα. Αυτό είναι το δύσκολο. Το να σκοτώσεις έναν άνθρωπο με ενέδρα, με χωσιά όπως θα τη λέγανε οι παλιοί, είναι το εύκολο. Σκοτώνουν μόνο όποιοι δεν μπορούν ν΄ αρθρώσουν πειστικό δημόσιο λόγο, μόνο όποιοι δεν έχουν επιχειρήματα, μόνο όποιοι βρίσκονται σε αδιέξοδο. Αν κανείς έχει κάτι εναντίον κάποιων δημοσιογράφων, ας πάει στα δικαστήρια. Ας κάνει άλλου τύπου εκπομπές. Ας μποϊκοτάρει τα μπλογκ που δε γουστάρει. Ως εκεί. Δεν υπάρχει όμως καλή και κακή βία, βία καταδικαστέα και βία επικροτητέα, βία που χτυπάει τους «κακούς» και βία που υπερασπίζεται τους «καλούς», βία δεξιά και βία αριστερή. Η βία είναι βία. Βία και μόνο- τελεία και παύλα. Οποιοσδήποτε και με οποιοδήποτε πρόσχημα δικαιολογεί την ορφάνια των παιδιών του Γκιόλια, θέτει εαυτόν εκτός δημοκρατίας.

Η δολοφονία αυτή πρέπει να καταδικαστεί ανεπιφύλακτα, ακριβώς επειδή, πρώτο, ο δολοφονημένος ήταν αυτός που ήταν, ένας κάκιστος δημοσιογράφος δηλαδή, και, δεύτερο, επειδή έγινε με τέτοια χυδαία χωσιά, με παραβίαση οικογενειακού ασύλου. Αυτονόητα θα την καταδίκαζαν όλοι, αν ο Γκιόλιας ήταν ένας δημοσιογράφος υψηλού επιπέδου. Τώρα γιατί κάποιοι κάνουν την πάπια, αν δε χαίρονται κιόλας; Υπάρχουν τα κότσια να υπερασπιστούμε το δικαίωμα στη ζωή και στην έκφραση για τον Γκιόλια και για τον κάθε Γκιόλια; Και όχι μόνο κάθε λαϊκιστή, μα ακόμα και για κάθε λαμόγιο, κάθε μεγαλοδημοσιογράφο με ύποπτες πηγές ή μεθόδους, κάθε έναν που πετυχαίνει υψηλή τηλεθέαση ή πολλά «χτυπήματα» στη σελίδα του. Το δικαίωμα ζωής και έκφρασης οποιουδήποτε κακού δημοσιογράφου είναι σημαντικότερο και ψηλότερα από τα κακά του έργα. Νιώθω αλληλεγγύη προς τον Γκιόλια όχι ως δημοσιογράφο, μα ως άνθρωπο και ως πατέρα.

Υπάρχουν λοιπόν τέτοια κότσια; Αν υπάρχουν, ας εκφραστούν, ώστε να νιώσουν οι φονιάδες την κοινωνική και πολιτική τους απομόνωση. Ή μήπως δεν υπάρχουν, μήπως ντρεπόμαστε να το πούμε, φοβόμαστε ότι, αν τους καταδικάσουμε δημοσία, ο επόμενος στόχος θα είμαστε εμείς οι ίδιοι;

Ε λοιπόν, γι΄ αυτό ακριβώς δεν πρέπει να σωπαίνουμε. Δεν πρέπει να φοβηθούμε. Σιγά μη βουλώσουμε τα στόματά μας, επειδή οι φονιάδες απειλούν. Δε δεχόμαστε τους φονιάδες για δικαστές μας, είναι μακράν χειρότεροι από τους κακούς δημοσιογράφους. Με όλα τα στραβά της, η μεταπολιτευτική δημοκρατία μας είναι μέγιστη κατάκτηση, και η ελευθερία της δημόσιας έκφρασης αδιαπραγμάτευτο αγαθό. Ακόμα κι αν οι κουμπουροφόροι φανατικοί απειλούν, δεν πρέπει να σωπαίνουμε. Σιγά μη δε μιλήσουμε, μόνο και μόνο επειδή απειλούμαστε. Είμαστε πιο πολλοί απ΄ αυτούς. Δε μπορούν να μας σκοτώσουν όλους.

Δημήτρης Φύσσας

Θα περίμενε κανείς τουλάχιστον την ίδια μετριοφροσύνη από την ελληνική πολιτική τάξη η οποία, αντίθετα από τον Steve Jobs, γνωρίζει ελάχιστα για αυτά που συνήθως ασχολείται και αποφασίζει. Πρόσφατα για παράδειγμα ο υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Γιώργος Νικητιάδης εισηγήθηκε “προς την υπουργό Οικονομίας, Ναυτιλίας και Ανταγωνιστικότητας κ. Λούκα Κατσέλη να θέσει αντικίνητρα μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου για τον περιορισμό των υπηρεσιών all inclusive (όλα εντός τιμής) στα 4 και 5 αστέρων ξενοδοχεία.”

Τι ακριβώς γνωρίζει ο κ. Νικητιάδης που δεν γνωρίζουν οι ξενοδόχοι; Τι είναι αυτό που τους εμποδίζει να περιορίσουν υπηρεσίες all inclusive αν είναι προς το συμφέρον τους; Ερωτήματα αναπάντητα στην συγκεκριμένη περίπτωση. Το μόνο στοιχείο που δεν είναι περίεργο στην εισήγηση του κ. Νικητιάδη είναι ότι την στέλνει στην κ. Κατσέλη.

Σε μια ομάδα ανθρώπων όπου ο υψηλός βαθμός άγνοιας και ανικανότητας συμβαδίζει με την σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα για αποτελεσματικότητα και επιτυχία, η κ. Λούκα Κατσέλη έχει τα πρωτεία. Ανήκει σε μια μεγάλη μερίδα στελεχών του ΠΑΣΟΚ που αδυνατούν να καταλάβουν ότι οι πρώτες τετραετίες ΠΑΣΟΚ είναι η απαρχή της σημερινής κρίσης. Γνωρίζουν ότι υπήρξε δημοσιονομικός εκτροχιασμός επί Κώστα Καραμανλή, αγνοούν όμως ότι ο κ. Καραμανλής ακολούθησε πιστά την δική τους πολιτική.

Έτσι βρίσκουμε την κ. Κατσέλη το 2010 υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Ένα από τα θέματα που την απασχολούν συχνά είναι η διαθεσιμότητα ρευστού από τις τράπεζες στην αγορά. “«Κατηγορώ» Κατσέλη για τη μείωση ρευστότητας” ήταν ο τίτλος της Ελευθεροτυπίας πριν από μερικούς μήνες και από τότε οι επιθέσεις της έχουν συνεχιστεί ανελλιπώς. Το ερώτημα και πάλι είναι το ίδιο με αυτό που τέθηκε για τους ξενοδόχους, δηλαδή, τι ξέρει η κ. Κατσέλη που δεν ξέρουν οι τραπεζίτες;

Γενικά, μια τράπεζα όταν δανείζει βγάζει κέρδος και το μόνο που επηρεάζει αυτή την σχέση είναι η δυνατότητα του δανειολήπτη να αποπληρώσει το δάνειο. Επίσης ξέρουμε ότι στις καλές εποχές οι τράπεζες τείνουν να δανείζουν περισσότερο από όσο πρέπει και στις κακές εποχές λιγότερο από όσο πρέπει επίσης. Ο κύριος λόγος πού στις κακές εποχές οι τράπεζες δανείζουν λιγότερο από όσο θα έπρεπέ είναι ότι από ένα σημείο και μετά είναι δύσκολο να κάνεις την διάκριση στο ποιες επιχειρήσεις απλά παρουσιάζουν προβλήματα ρευστότητας και ποιες είναι οι άλλες με προβλήματα φερεγγυότητας. Εάν η κ. Κατσέλη έχει βρει τη λύση σε αυτό το πρόβλημα οφείλει να δώσει την πολυπόθητη συνταγή στις τράπεζες και ταυτόχρονα να ετοιμάζεται να παραλάβει από την σουηδική ακαδημία το Νόμπελ οικονομίας.

Αυτά ισχύουν στις συνηθισμένες υφέσεις και περιπλέκονται πολύ περισσότερο υπό τις παρούσες συνθήκες όπου είναι προφανές ότι είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από συνηθισμένες. Τώρα κάθε τραπεζίτης θα πρέπει να υποθέσει ότι και μια σειρά επιχειρήσεων που θα επιβίωναν σε μια συνηθισμένη ύφεση ίσως τώρα να μην τα καταφέρουν. Και πάλι το πρόβλημα είναι πως μπορεί να διακρίνει κατά τα άλλα υγιές επιχειρήσεις που ενδεχομένως να μην τα καταφέρουν σε αυτές τις πολύ δύσκολες στιγμές.

Όμως για τις ελληνικές τράπεζες οι δυσκολίες δεν τελειώνουν εδώ. Ταυτόχρονα με όλα αυτά έχουν την “υποχρέωση” να χρηματοδοτούν το αδηφάγο ελληνικό κράτος. Η κ. Κατσέλη νομίζει ότι η χρηματοδότηση του μεγάλου ελληνικού κράτους δεν αποσπά πηγές από την ιδιωτική οικονομία και γενικά είναι μια δραστηριότητα χωρίς κόστος. Τα 2 δις που πρόσφατα δανείστηκε το ελληνικό κράτος κατά 90% προήλθαν από ελληνικές τράπεζες. Τα 170 εκατομμύρια την προηγούμενη εβδομάδα για τις αστικές συγκοινωνίες προήλθαν και αυτά από τις εγχώριες τράπεζες. Όλα αυτά τα κεφάλαια δεν είναι πλέον διαθέσιμα στην ιδιωτική οικονομία.

Είναι φυσικό η κ. Κατσέλη να μην καταλαβαίνει τις συνθήκες που επικρατούν στον ιδιωτικό τομέα. Όπως πολλά άλλα στελέχη της κυβέρνησης, η εμπειρία της στον ιδιωτικό τομέα είναι από ελάχιστη ως ανύπαρκτη. Στον κόσμο που γαλουχήθηκε η κ. Κατσέλη δεν υπάρχουν περιορισμένοι πόροι. Το κράτος μπορούσε να ξοδεύει όσα θέλει και να δανείζετε όσα θέλει. Στον κόσμο της κ. Κατσέλη δεν υπάρχει ανάγκη κάποιος να παρουσιάζει αποτελέσματα για τους πόρους που ξόδεψε. Η δαπάνη καθαυτό είναι το έργο και το αποτέλεσμα. Βελτίωση σημαίνει μια επιπλέον δαπάνη αργότερα. Στον κόσμο της κ. Κατσέλη δεν υπάρχουν προβλήματα που τα χρήματα του φορολογουμένου να μην μπορούν να τα εξαγοράσουν. Έτσι η περίφημη συμφωνία εθελουσίας εξόδου των 300 λιμενεργατών κόστισε στους φορολογούμενους 81,5 εκατ. ευρώ. Ενώ στο νομοσχέδιο της για την άρση του καμποτάζ, που τελικά δεν είναι άρση του καμποτάζ, οι φορολογούμενοι αναλαμβάνουν να πληρώνουν τις ασφαλιστικές εισφορές των ναυτικών που θα υποχρεωθούν να προσλάβουν οι ξένες ναυτιλιακές εταιρίες.

Η κ. Κατσέλη επί μήνες τώρα επικρίνει τις τράπεζες για το θέμα της ρευστότητας γιατί της είναι αδύνατο να κατανοήσει τις βασικές αρχές της οικονομικής ανάπτυξης. Δεν είναι η άκριτη παροχή ρευστότητας που δημιουργεί την υγιή ανάπτυξη αλλά η ύπαρξη κερδοφορίας και κερδοφόρων ευκαιριών που απλά οι τραπεζικές πιστώσεις επιτρέπουν την εκμετάλλευση τους. Δυστυχώς για την κ. Κατσέλη και για το κόμμα της οι λέξεις κέρδος και κερδοφορία είναι βρώμικες και εκτός ιδεολογικού πλαισίου.

Θα μπορούσε η κ. Κατσέλη να βοηθήσει τις ελληνικές τράπεζες και επιχειρήσεις. Θα μπορούσε να μειώσει δραστικά και ουσιαστικά την παρεμβατικότητα του υπουργείου της στην οικονομία. Να μειώσει επίσης δραστικά τις δαπάνες του. Θα μπορούσε να περιορίσει τις αρμοδιότητες της σε θέματα που κάποια μέρα ίσως θα έχει την ικανότητα να κατανοήσει. Θα μπορούσε να πείσει τους συναδέλφους της να κάνουν το ίδιο.

Μόνο ένα νέο οικονομικό περιβάλλον θα μπορούσε να εγγυηθεί ότι η οποιανδήποτε αύξηση της ρευστότητας από τις τράπεζες δεν είναι απλά μια ακόμη παράταση για το χρεοκοπημένο ελληνικό μοντέλο οικονομίας. Μέχρι τότε οι παραινέσεις της κ. Κατσέλη προς τις τράπεζες και τα 9.2 δις που υπόσχεται ότι θα διοχετεύσει στην αγορά δεν είναι τίποτα άλλο εκτός από επιπλέον αέρας για την φούσκα που λέγεται ελληνική οικονομία.

Ναπολέων Λιναρδάτος

Κάτι τέτοιο στις εποχές των «παχιών αγελάδων» δεν θα ήταν καν είδηση αλλά μια μάλλον πολύ συνηθισμένη πρακτική. Σε μια περίοδο, όμως, που το ασφυκτικό ζητούμενο είναι περικοπές στις δαπάνες του δημοσίου και που απαιτούνται θυσίες τις οποίες επωμίζονται περισσότερο από όλους οι χαμηλοσυνταξιούχοι του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, μια τέτοια απόφαση, εφόσον τελικά ισχύσει, δεν είναι απλώς άδικη, αλλά εξοργιστική. Και δυστυχώς δεν είναι η μόνη: Διαβάζω στην Καθημερινή ότι στη γενική συνέλευση των μετόχων της, στις 26 Απριλίου, η ΔΕΗ αποφάσισε, με την ανοχή της κυβέρνησης, να χρησιμοποιήσει το ποσό που θα εξοικονομηθεί από τη μείωση του κόστους μισθοδοσίας που συνεπάγεται το ανώτατο όριο που επιβλήθηκε στις αμοιβές του Δημοσίου, προκειμένου να ενισχύσει τους ασφαλιστικούς οργανισμούς της επιχείρησης ώστε να μην μειωθούν οι αποδοχές των συνταξιούχων της. Προφανώς αποκλείστηκε κάθε σκέψη για διάθεση αυτού του ποσού για (έστω μικρή) μείωση στα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος προκειμένου να ανακουφιστούν οι καταναλωτές ενώ λίγες μέρες μετά η ΔΕΗ πρότεινε αύξηση του τιμολογίου κατά 10%. Η μόνη μέριμνα της διοίκησής της ήταν να μην θιγούν τα «κεκτημένα» προνομιούχων υπαλλήλων και συνταξιούχων της. Δηλαδή, με απλά λόγια «τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας πάλι δικά μας». Προσθέτω σε αυτό την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης πριν από ένα μήνα που πέρασε μάλλον στα ψιλά της ειδησεογραφίας, για επιπλέον χρέωση στους λογαριασμούς της ΔΕΗ 5 τις χιλίοις για «Εκτέλεση Τελωνειακών Εργασιών» που μεταφράζεται ότι πάλι ο φορολογούμενος καλείται από το δικό του «κουτσουρεμένο» εισόδημα να (ανα)πληρώσει τους ήδη παχυλούς μισθούς των τελωνειακών.

Ακόμα και αν η κυβέρνηση δεν υλοποιήσει τελικά αυτήν την απόφαση-πρόθεση της – παρόλο που δεν φαίνεται να εκδηλώνονται και πολλές αντιδράσεις από ΜΜΕ ή από αλλού – ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει το πολιτικό σύστημα να πολιτεύεται ειδικά σε αυτήν την δύσκολη οικονομικά περίοδο, γεννά κάποια εύλογα ερωτήματα τα οποία θα επιχειρήσω να απαντήσω:

- Αναρωτιούνται πολλοί τον τελευταίο καιρό ποιος πραγματικά ασκεί την διακυβέρνηση της χώρας. Αν είναι η εκλεγμένη κυβέρνηση που παίρνει τις αποφάσεις ή αν είναι η λεγόμενη «Τρόικα». Η αβίαστη απάντηση είναι ότι δεν κυβερνά κανένας από τους δύο. Κυβερνούν ακόμα και σήμερα τα ισχυρά συνδικάτα ειδικά αυτά που έχουν το πεπόνι και το μαχαίρι και που στην προκειμένη περίπτωση κρατούν στα χέρια τους τον διακόπτη της ηλεκτροδότησης της χώρας.

- Αναρωτιούνται επίσης κάποιοι εάν οι περικοπές των μισθών και κυρίως των συντάξεων όσο επίπονες κι αν είναι θα έχουν τελικά πρακτικό όφελος σε βάθος χρόνου για την εθνική οικονομία και για την κοινωνία. Η εξίσου εύκολη απάντηση είναι ότι οι θυσίες θα πέσουν στο κενό εάν συνεχιστεί η τακτική της απομύζησης της πλειοψηφίας του σιωπηρού και ανήμπορου να αντιδράσει φορολογούμενου έλληνα για να μην χάσει τα «κεκτημένα» της κάποια άλλη μικρή, αλλά με ισχυρότατα μέσα πίεσης, ομάδα πολιτών.

- Αναρωτιούνται, τέλος, ορισμένοι εάν το νέο ασφαλιστικό το οποίο συζητείται αυτές τις μέρες στη Βουλή θα διασώσει το σύστημα τα επόμενα χρόνια έστω κι αν χρειαστεί σήμερα να γίνουν βίαιες και επίπονες αλλαγές. Η απάντηση και σε αυτό το ερώτημα είναι ότι αν από την μία τσέπη βγάζεις χρήματα για να τα βάλεις σε μία άλλη επειδή υποκύπτεις σε πιέσεις και εκβιασμούς, τότε σύντομα θα μείνεις χωρίς παντελόνι.

Τις τελευταίες δεκαετίες το πολιτικό σύστημα έχει κακομάθει τους υπαλλήλους ορισμένων ΔΕΚΟ και έχει συνειδητά καλλιεργήσει πελατειακές σχέσεις εξάρτησης από τα συνδικάτα τους. Αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Το νέο χαρακτηριστικό όμως είναι ότι φαίνεται να επιχειρεί να συντηρήσει αυτήν την σχέση και να διατηρήσει προκλητικά προνόμια εις βάρος της μεγάλης πλειοψηφίας των υπόλοιπων εργαζόμενων και συνταξιούχων. Δεν μπορεί οι περισσότεροι έλληνες να καλούνται να ανέβουν το βουνό από την ανηφόρα και κάποιοι άλλοι να ψάχνουν να βρουν κατηφόρα. Είναι αδιανόητο ο συνταξιούχος του ΙΚΑ να χάνει ένα σημαντικό ποσό από την ήδη χαμηλή του σύνταξη και οι συνταξιούχοι της ΔΕΗ να απαιτούν να μην χάσουν ούτε ευρώ. Η συγκεκριμένη περίπτωση με την ΔΕΗ είναι απλά ένα ενδεικτικό παράδειγμα. Θα μπορούσα να αναφέρω κι άλλα όπως οι αδιατάρακτοι και επαναλαμβανόμενοι αποκλεισμοί του λιμανιού του Πειραιά από 50 άτομα μέσα στο καλοκαίρι που στερούν από τους χιλιάδες νησιώτες τη δυνατότητα να δουλέψουν και να εξασφαλίσουν τα προς το ζήν τους από τον τουρισμό. Η τακτική αυτή του πολιτικού συστήματος εκτός από ανήθικη είναι και εξαιρετικά επικίνδυνη γιατί μπορεί όχι απλά να τινάξει στον αέρα την εθνική προσπάθεια να αποφύγουμε την χρεοκοπία αλλά κυρίως να διαρρήξει την κοινωνική συνοχή με την δημιουργία πολιτών δύο και τριών ταχυτήτων. Και στην ανηφόρα που έχουμε να διανύσουμε τα επόμενα χρόνια η διατήρησή της είναι ίσως το πιο κρίσιμο και σημαντικό στοίχημα για όλους μας.

Δημήτρης Φραγκάκης

Επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική, όπως ασκείται από το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, θέτει την αρχή της αμοιβαιότητας στο επίκεντρο των εξωτερικών της σχέσεων, ακόμη και σε βάρος των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Ετσι, δυστυχώς, η κυβέρνηση της γείτονος αναπαράγει το μοντέλο που θέλει τις μειονότητες «ομήρους», όχι γέφυρες φιλίας και ειρήνης. Πώς αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί η ακατανόητη, με βάση τα διεθνή ειωθότα, και στην ουσία βαθιά αναχρονιστική επιμονή της τουρκικής κυβέρνησης να τοποθετεί το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης – ζήτημα στοιχειωδών θρησκευτικών ελευθεριών που έχει άμεσο και σοβαρό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας- στο ίδιο ζύγι με το αίτημα για εκλογή μουφτή στη Θράκη;

Θυμίζω το αυτονόητο, το οποίο άλλωστε ο κ. Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά: Ο σεβασμός των θρησκευτικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι πρώτα και κύρια υποχρέωση της Τουρκίας έναντι των πολιτών της. Επιπλέον η χώρα, ως υποψήφια για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, έχει δεσμευθεί ρητά να ανταποκριθεί στις αρχές, στα κριτήρια και στα προαπαιτούμενα της Ενωσης. Εχει δεσμευθεί να προστατεύει αυτά τα δικαιώματα. Αμοιβαιότητα και συμψηφισμοί σε αυτά τα θέματα δεν νοούνται στην εποχή μας.

Είχα πολλές φορές την ευκαιρία να επαναλάβω στον πρόεδρο Γκιουλ, στον πρωθυπουργό Ερντογάν και στους υπόλοιπους τούρκους συνομιλητές μου, κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργού Εξωτερικών, ότι για την Ελλάδα τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα. Η ελληνική πολιτεία, 36 χρόνια μετά τη μεταπολίτευση και 29 χρόνια μετά την ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια, δεν δέχεται μαθήματα δημοκρατίας από κανέναν. Αντίθετα, μπορεί να είναι υπερήφανη, παρά τα όποια προβλήματα έχει οποιοδήποτε δυτικό κράτος, και αυτό είναι καλό να το θυμόμαστε ακόμη και σήμερα εν μέσω της κρίσης, για την ωριμότητα του δημοκρατικού της πολιτεύματος και για την πολιτική που ακολουθεί για τους έλληνες πολίτες μουσουλμανικού θρησκεύματος. Από το 1990 και μετά, όλες οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν και εμβαθύνουν στη Θράκη την πολιτική ισονομίας και ισοπολιτείας, που ενισχύει τον χαρακτήρα μιας ανοικτής δημοκρατικής κοινωνίας. Εχει ληφθεί σειρά θετικών μέτρων ενίσχυσης του καθεστώτος της μουσουλμανικής μειονότητας συγκροτώντας μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή μειονοτική πολιτική.

Για να ολοκληρωθεί αυτή η πολιτική και για να απαλλαγεί από κάθε σκιά του παρελθόντος, είχα εισηγηθεί στον τότε πρωθυπουργό την κατάργηση της εφαρμογής του μουσουλμανικού νόμου της σαρίας στη Θράκη, κάτι που έχει καταργηθεί και στην ίδια την Τουρκία εδώ και δεκαετίες. Σήμερα η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που εφαρμόζει τη σαρία για τους μουσουλμάνους πολίτες της, κατ΄ απόκλιση μάλιστα του Αστικού Κώδικα, σε υποθέσεις γάμου, διαζυγίου, επιτροπείας, κηδεμονίας, διαθήκης και εξ αδιαθέτου διαδοχής. Οι δικαστικές εξουσίες και αποφάσεις του μουφτή- ιεροδίκη, έναντι των οποίων οι έλληνες τακτικοί δικαστές δεν τείνουν να ασκούν τίποτα περισσότερο από έναν τυπικό έλεγχο, καθιστούν αναγκαίο τον διορισμό αντί για την εκλογή του. Καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα, αλλά, όπως είπα, ούτε και η Τουρκία, δεν επιτρέπει την υποκατάσταση του εθνικού Δικαίου από ιερούς κανόνες οποιασδήποτε θρησκείας. Μόνο σε σκληρά ισλαμικά καθεστώτα, όπως στη Σαουδική Αραβία και στο Αφγανιστάν, επιβιώνει αυτό το καθεστώς. Το αποτέλεσμα είναι παιδιά να παντρεύονται δι΄ αντιπροσώπου σε ηλικία 14 ετών, να μην αναγνωρίζεται το δικαίωμα του διαζυγίου σε γυναίκες και μάνες, οι οποίες χάνουν, και υποχρεωτικά, την επιμέλεια των ανήλικων παιδιών τους. Η θλιβερή αυτή πραγματικότητα συνιστά εθνικό όνειδος, κάτι που δυστυχώς η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, παρά τις προσπάθειές μου, δεν αποφάσισε να εξαλείψει.

Δημοκρατική Συναίνεση
Στο 2010 οι αρχές του διαφωτισμού και οι φιλελεύθερες αξίες της δημοκρατίας μας καθιστούν πλέον επιτακτική την ανάγκη για κατάργηση της σαρίας εδώ και τώρα με διακομματική συναίνεση.ΟΓιώργος Παπανδρέου έχει στο παρελθόν δώσει κάποια δείγματα ότι είναι διατεθειμένος να συγκρουστεί με το αμαρτωλό παρελθόν του ΠαΣοΚ της δεκαετίας του ΄80,το οποίο- θυμίζω- έκανε την περιώνυμη «μπάρα» ιδεολογία.Ελπίζω η Νέα Δημοκρατία σήμερα να μην έχει ξεχάσει ότι είναι η παράταξη που θέσπισε την ισονομία και την ισοπολιτεία στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 και να επιστρατεύσει τα τελευταία,έστω,ψήγματα φιλελεύθερης σκέψης που της έχουν απομείνει,σε θέματα όπως ο σεβασμός του ατόμου,των ιδιαιτεροτήτων και πεποιθήσεων του κάθε πολίτη,και να υιοθετήσει μια φιλελεύθερη,σοβαρή και υπεύθυνη στάση.Ο μόνος στον οποίο δεν θα άρεσε μια τέτοια κίνηση της Ελλάδας είναι ο κ.Ερντογάν.Οχι μόνο διότι του αφαιρεί ένα ισχυρό,κατά τη γνώμη του,επιχείρημα,αλλά και επειδή αντίκειται στις ισλαμικές αρχές του κόμματός τους.Ενδεχομένως να δυσκολευτεί να το δικαιολογήσει στους ψηφοφόρους του.Δεν πειράζει.Τα παραδείγματα στις διεθνείς σχέσεις,όπως και στη ζωή,είναι πάντοτε χρήσιμα.

Ντόρα Μπακογιάννη

————————————————————-

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο Βήμα στις 23/5/2010

* Βρίσκονται έξω από το «βαθύ δημόσιο», δεν έχουν συνεπώς καμιά ευθύνη για τα ελλείμματά του.
* Εργάζονται ήδη σκληρότατα και κακοπληρωμένα (η «γενιά των 700 ευρώ» στον κόσμο του ιδιωτικού τομέα αναφέρεται. Και ήδη, ο ελάχιστος μισθός για τους νεοπροσλαμβανόμενους έπεσε στα 560).
* Έχουν να πάρουν αύξηση ένα, δύο ή και τρία χρόνια, συνεπώς είναι ανήθικο οι μισθοί τους να καθηλωθούν γι’ άλλο τόσο.
* Δεν έχουν λάβει λαδώματα, φακελάκια, δωράκια κ.λπ. Ούτε καμιά κράτηση, σε καμιά συναλλαγή, γίνεται ποτέ για λογαριασμό τους.
* Σπάνια κάνουν οικογένεια, υφίστανται πολλαπλούς εξευτελισμούς και ταπεινώσεις, ακόμα και σεξουαλική χρήση, προκειμένου να κρατάνε αυτή τη ρημάδα τη δουλειά τους με νύχια και με δόντια.
* Βλέπουν ήδη το ωράριό τους να επιμηκύνεται σε 10-12 ώρες, απλήρωτα.
* Στηρίζουν με την εργασία τους την πραγματική οικονομία, υφίστανται την οικονομική εκμετάλλευση από τον εργοδότη (υπεραξία το λένε) και πληρώνουν με τους φόρους τους τους μισθούς και τα εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων.
* Ξέρουν ότι τα κόμματα και οι συνδικαλιστές κοιτάνε την πάρτη τους.
* Δεν έχουν τίποτα σταθερό, ούτε δεδομένο στο μισθό και στη ζωή τους.
* Βλέπουν πως ό,τι κοπεί απ’ αυτούς θα το οικειοποιηθεί, τελικά, το «βαθύ δημόσιο» (προνομιούχοι των ΔΕΚΟ, επαγγελματίες πολιτικοί, μιζαδόροι των εξοπλισμών, μητροπολίτες, διάφοροι σύμβουλοι, επιχειρηματίες που λαδώνουν το δημόσιο, παπαδαριό που μουρμουράει πέντε χρυσοφόρες μπούρδες μέσα από τα γένεια του, μεσάζοντες κοινοτικών προγραμμάτων, επιδοτούμενοι αγρότες, εφαπαξίες των € 150.000, παρατρεχάμενοι των κομμάτων, χρήστες υπηρεσιακών αυτοκινήτων, αυτοπριμοδοτούμενοι δικαστές κ.λπ. κ.λπ.). Δηλαδή οι φταίχτες θ’ αρμέξουν τους μη φταίχτες.

Οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα (μαζί με τους φτωχούς μετανάστες και τις ανύπαντρες μανάδες) είναι οι αληθινοί προλετάριοι σ’ αυτή τη χώρα. Αντίθετα με κάτι άλλους, είναι αληθινοί εργαζόμενοι (όπως άλλωστε και οι αυτοαπασχολούμενοι) και όχι εικονική πραγματικότητα. Δεν προκαλούν ποτέ την κοινωνία, γιατί δουλεύουν. Δουλεύουν. Βρίσκονται στα γραφεία, στα μαγαζιά, στα εργοτάξια, στη λάντζα, στα σχολεία, στα εργοστάσια, στις σκάλες που καθαρίζουν, στα ναυπηγεία. Δεν έχουν χρόνο να διαδηλώσουν. Δεν παίρνουν σύνταξη μετά από δύο βουλευτικές θητείες. Δεν φέρνουν τρακτέρ στις εθνικές οδούς. Δεν βάζουν λουκέτο στην Ακρόπολη. Δεν ακινητοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Δεν κατεβάζουν τους διακόπτες του ηλεκτρικού. Δεν υποχρεώνουν άλλους ν’ απεργήσουν με τη βία. Δεν κατακρατούν τα κοντέινερ στον Πειραιά. Δεν δηλώνουν συνεχώς ασθένεια. Δεν βρίσκονται μονίμως σε εκπαιδευτική άδεια. Δεν εκτοξεύουν δακρυγόνα και χημικά. Δεν καταλαμβάνουν σχολές. Δεν μπλοκάρουν τουρίστες στα λιμάνια. Δεν αφήνουν τα σκουπίδια αμάζευτα. Δεν κλείνουν τα νοσοκομεία. Δεν διακόπτουν την κίνηση στις λεωφόρους. Δεν τους χτυπάει άλλος την κάρτα. Μόνο δουλεύουν. Και ενίοτε, όπως έδειξε η περίπτωση της «Μαρφίν», χάνουν και τη ζωή τους κυνηγώντας το μεροκάματο, μη θέλοντας ν’ απεργήσουν και/ή υποχρεωμένοι από τον εργοδότη τους να εργαστούν.

Οι υπάλληλοι και οι εργάτες του ιδιωτικού τομέα δεν έχουν παρά δύο στοιχεία στα χέρια τους: την ηθική της εργασίας τους (ήδη ξεφτιλισμένη και μη αναγνωριζόμενη) και την απελπισία. Πολλή απελπισία, που ενισχύεται με τα νέα μέτρα και τις διάχυτες φήμες. Ας προσέξουν και οι εργοδότες, τουλάχιστον όσοι παρουσιάζουν κερδοφορία: είναι ανήθικο να μη μοιράζουν ένα μέρος των κερδών τους με κείνους που το παράγουν. Μακροπρόθεσμα αυτό συμφέρει και τους ίδιους. Γιατί αν η απελπισία φτάσει το “Freedom ’s just another word for nothing left to lose” (Ελευθερία σημαίνει να τα ’χεις χάσει όλα, του Κρις Κριστόφερσον με την Τζάνις Τζόπλιν), τότε ίσως μερικοί να τρίβουν τα μάτια τους. Κι ίσως ζήσουμε τότε αληθινές εξεγέρσεις, όχι «αιτήματα» βολεμένων και μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων.

Υ.Γ. Από την πρόσφατη ειδησεογραφία: Οι τελεωνειακοί θα πάρουν νέα επιδόματα μέσω λογαριασμού της ΔΕΗ. Οι βουλευτές, ομόφωνα, θα πάρουν επίδομα από € 5.500 έκαστος για αγορά υπολογιστών. Άλλοι 16 υπάλληλοι διορίστηκαν στη Βουλή. Στρατιωτικοί και αστυνομικοί εξαιρέθηκαν από τα μέτρα. Η ορθόδοξη εκκλησία θα πληρώσει ψίχουλα. Οι εξοπλισμοί παραμένουν πλησίστιοι. Με τι μούτρα, εσείς, οι βολεμένοι του βαθέος κράτους, τολμάτε να κοιτάτε στα μάτια τα υπαλληλάκια και τα εργατάκια του ιδιωτικού τομέα;

Δημήτρης Φύσσας

——————————————————-

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στην Athens Voice στις 19/5/2010

Το δημόσιο χρέος ανέρχεται στο 115% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος. Ακόμη κι αν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση για την επίτευξη δημοσιονομικής πειθαρχίας και εξυγιάνσεως εφαρμοστούν ακωλύτως στην καλύτερη περίπτωση θα επιτευχθεί κάποιος περιορισμό των πρωτογενών ελλειμμάτων του δημοσίου – ελλειμάτων που αγγίζουν σήμερα τα 35 με 40 δισ. ευρώ. Αλλά το δημόσιο χρέος ακόμη κι αν το έλλειμμα μηδενιστεί – κάτι που βεβαίως είναι αδύνατον να συμβεί δεδομένου ότι τα τοκοχρεωλύσια δημιουργούν το πρωτογενές έλλειμμα-, θα εξακολουθήσει να τροφοδοτείται με τους τόκους που πληρώνει η χώρα για τα ποσά που μέχρι σήμερα έχει δανειστεί.

Πιο συγκεκριμένα, το μέσο σταθμικό επιτόκιο δανεισμού της χώρας σήμερα ξεπερνά το 3,6% και αναμένεται το επόμενο έτος να ενισχυθεί κατά μία και πλέον μονάδα. Η κατάσταση θα επιδεινωθεί από την αναμενόμενη από τους ειδικούς άνοδο διεθνώς των επιτοκίων την επόμενη πενταετία. Για την ίδια περίοδο εκτιμούμε ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι μηδενική. Κατά συνέπεια το δημόσιο χρέος, με τα σημερινά δεδομένα θα συνεχίσει να αυξάνεται και ο ακαθάριστος δημόσιος δανεισμός της χώρας θα χρειαστεί για το 2010 περίπου το ένα τέταρτο, κατά τους αισιόδοξους, του ΑΕΠ.

Στο πρόβλημα αυτό θα πρέπει να προστεθεί το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της χώρας και η κατάρρευση της ανταγωνιστικότητος της ελληνικής οικονομίας που δυστυχώς θα επιταχυνθεί μετά την πρόσφατη ακατανόητη αύξηση των φόρων στο παραγώμενο εισόδημα και στην ιδιοκτησία και αναπόφευκτα θα μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις θεωρούνται όνειρο θερινής νυκτός λόγω της γραφειοκρατίας, της διαφθοράς, της φορολογίας και της αστάθειας του θεσμικού περιβάλλοντος. Η χώρα αποβιομηχανοποιείται τάχιστα, χωρίς να αξιοποιούνται κάποια συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει, όπως το φυσικό περιβάλλον, ο πολιτισμός και η παιδεία της. Όλες οι προσπάθειες εγχώριων ή ξένων επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνθλίβονται στις ατέρμονες και χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες, σε διεφθαρμένους μηχανισμούς, ή ακυρώνονται αμετακλήτως από το παραγωγικό σαμποτάζ αντιδραστικών πολιτικών δυνάμεων και συνδικάτων. Το συμπέρασμα επομένως είναι ότι τα εξαγγελθέντα μέτρα υπό της κυβερνήσεως δεν επαρκούν για να ανακόψουν το δρόμο της εθνικής οικονομίας προς τη χρεωκοπία.

Επιπροσθέτως, το άμεσο αποτέλεσμα της λήψης των μέτρων δημοσιονομικής εξυγιάνσεως, της επιβολής νέων φόρων σε συνδυασμό με την οικονομική ύφεση και την κατάρρευση της ανταγωνιστικότητος θα είναι η γιγάντωση της ανεργίας και η κοινωνική έκρηξη, την οποία θα σπεύσουν να εκμεταλλευτούν πολιτικά οι δυνάμεις των άκρων. Το αμέσως επόμενο διάστημα, το μείγμα θα γίνει εκρηκτικό.

Κάθε κρίση ωστόσο, εμπεριέχει και ευκαιρίες. Η -βεβαία για πολλούς- χρεωκοπία της χώρας μπορεί να αποτραπεί με την χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση λήψη και το συνδυασμό ριζοσπαστικών διαρθρωτικών μέτρων, όπως:

Πραγματικές ιδιωτικοποιήσεις στον τομέα των μεταφορών, των τραπεζών, της ενέργειας και σε οποιονδήποτε άλλον τομέα το κράτος ασκούσε έως σήμερα επιχειρηματική δραστηριότητα.

Δραστικό περιορισμό της γραφειοκρατίας, το κόστος της οποίας ανέρχεται σε 7% του ΑΕΠ. και είναι διπλάσιο του κοινοτικού μέσου όρου. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις πληρώνουν επιπλέον 8 με 9 δισ. ευρώ ετησίως στη μαύρη τρύπα της γραφειοκρατίας.

Πραγματικό άνοιγμα όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Υπενθυμίζουμε ότι το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, έχει υπολογιστεί (από το ΙΟΒΕ) ότι θα προσέθετε 1,5% τουλάχιστον στο ΑΕΠ.

Μείωση των δαπανών του δημοσίου κατά 25% με 30%, καταργώντας μεταξύ άλλων μέτρων και όλους τους δημόσιους οργανισμούς, φορείς και νομικά πρόσωπα που δεν χρειάζονται. Οι υπάλληλοι αυτών θα πρέπει να απολυθούν και όχι να μεταταχθούν. Συγχρόνως θα πρέπει να αποφασιστεί το πάγωμα των προσλήψεων στο δημόσιο τομέα για μια πενταετία. Όλο το ελεγκτικό έργο των εφοριών, πολεοδομιών κλπ.θα πρέπει να μεταφερθεί σε ιδιωτικές εταιρείες, πιστοποιημένες από το κράτος. Έτσι, εκτός της δεδομένης εξοικονομήσεως των λειτουργικών δαπανών και αυτών της μισθοδοσίας, το κράτος θα πάψει να εκβιάζεται από συντεχνίες που έχουν στα χέρια τους ως όπλο για την ικανοποίηση των παράλογων αιτημάτων τους την είσπραξη των διαφόρων κρατικών εσόδων.

Η μείωση των φόρων -εισοδήματος, κατοχής ακινήτων, κληρονομίας- σε συνδυασμό με την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, θα εξασφάλιζε διαθέσιμο εισόδημα στους πολίτες, το οποίο θα διοχευτεύετο στην χειμαζόμενη από την κρίση αγορά.

Θέσπιση νέου επενδυτικού νόμου αυξημένης τυπικής ισχύος, στα πρότυπα εκείνων της δεκαετίας του 1950 που θα επιτρέψει να εισρεύσουν στη χώρα επενδυτικά κεφάλαια σε παραγωγικές δραστηριότητες, σε συνδυασμό με την άρση όλων των κανονιστικών ρυθμίσεων στην αγορά εργασίας.

Τα μέτρα αυτά θα αποτρέψουν κατά τη γνώμη μας τη χρεωκοπία της χώρας, θα ενδυναμώσουν τις δυναμικές και υγιείς κοινωνικές δυνάμεις έναντι των συντεχνιών και του τελούντος υπό την ομηρία αυτών πολιτικού συστήματος και, το πλέον σημαντικό, θα ενισχύσουν την καταβαραθρωμένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας παρέχοντας σ΄αυτή τις αναγκαίες αναπτυξιακές προϋποθέσεις.

Τάσος Ι. Αβραντίνης

Σημειώσεις:
Δημοσιεύηκε στην “Εστία” στις 14/5/2010