Χλωμό το «Τουρκο-», μπροστά το «Κύπριοι»

Δεκ 5th, 2008 | | Κατηγορία: Τάκης Μίχας | Email This Post Email This Post | Print This Post Print This Post |

Το ξαναγράψιμο των βιβλίων Ιστορίας δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Εντυπωσιακές αλλαγές στη διδασκαλία αυτού του μαθήματος συντελούνται τώρα και στην τουρκοκυπριακή εκπαίδευση, χωρίς, ωστόσο, να κινδυνεύει «να ριφθεί στην πυρά» ο ομόλογος της Μαρίας Ρεπούση.

Στόχος της προσπάθειας -που ξεκίνησε με την άνοδο στην εξουσία του Αχμέτ Ταλάτ- είναι ο επαναπροσδιορισμός της τουρκοκυπριακής ταυτότητας. Πώς; Με λιγότερη έμφαση στο «τουρκικό» και περισσότερη στο «κυπριακό» στοιχείο.

Σε αναλυτική μελέτη τους στην επιθεώρηση «South European Society and Politics», οι κοινωνιολόγοι Γ. Βουράλ και Ε. Οζουάνικ συνοψίζουν τις αλλαγές:

«Τα παλιά εγχειρίδια Ιστορίας έκαναν τους μαθητές να πιστεύουν ότι η ταυτότητά τους ήταν ασύμβατη με αυτή των «άλλων» (Ελληνοκυπρίων) αφού η Τουρκία ήταν η μητέρα-πατρίδα των Τουρκοκυπρίων. Αντίθετα, τα νέα εγχειρίδια αναγνωρίζουν την εθνική ισότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων».

Αναλυτικότερα:

* Τα παλιά σχολικά βιβλία στα Κατεχόμενα απέκλειαν κάθε αναφορά στην έννοια του «Κύπριου», χρησιμοποιώντας όρους όπως «Οι Τούρκοι της Κύπρου» ή οι «Ελληνες της Κύπρου».

* Τα νέα εγχειρίδια, αντίθετα, τονίζουν τον «κυπριωτισμό». Γι’ αυτό και σημειώνεται η ύπαρξη «κυπριακής κουλτούρας», «κυπριακής μουσικής» και «κυπριακής κοινωνίας».

* Αλλοτε η Τουρκία αναφερόταν ως η «μητέρα-πατρίδα», καλλιεργώντας την άποψη ότι η «μοίρα των Τουρκοκυπρίων εξαρτάται από την Τουρκία».

* Τώρα ο όρος «μητέρα-πατρίδα» έχει αντικατασταθεί από τον ουδέτερο όρο «Τουρκία» και οι μαθητές ενθαρρύνονται να βλέπουν την Κύπρο ως κοινή πατρίδα με τους Ελληνοκύπριους. Οπως αναφέρει ένα εγχειρίδιο του γυμνασίου, «παρά τις γλωσσικές και θρησκευτικές διαφορές, οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι ζούσαν μαζί για αιώνες. Ολοι τους αγαπούσαν την Κύπρο και την θεωρούσαν πατρίδα τους».

* Μέχρι πρόσφατα τα παιδιά στη Βόρεια Κύπρο μάθαιναν ότι οι Ελληνοκύπριοι αποτελούν απειλή για τους Τουρκοκύπριους και διάβαζαν το σύνθημα της «Ενωσης» χωρίς καμία αναφορά στον εθνικισμό της τουρκοκυπριακής πλευράς.

Αυτές οι αλλαγές έχουν συνέπειες στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται σήμερα η εθνική ταυτότητα των νεαρών Τουρκοκυπρίων

* Τα νέα εγχειρίδια βρίθουν παραδειγμάτων αρμονικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων και τονίζουν ότι ο εθνικισμός ήταν υπεύθυνος για την καταστροφή των διακοινοτικών σχέσεων.

* Στα παλιά εγχειρίδια δεν γράφονταν οι απώλειες των Ελληνοκυπρίων, ή ερμηνεύονταν ως… φυσική τιμωρία.

* Τα νέα βιβλία (χωρίς να είναι τελείως ισορροπημένα σε αυτό το σημείο) αναγνωρίζουν τις απώλειες «της άλλης πλευράς», αποφεύγοντας τις αναφορές σε βιαιότητες και επικεντρώνοντας στις πολιτικές πτυχές και στις διαφορές και ηγεσιών.

Αυτές οι αλλαγές έχουν συνέπειες στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται σήμερα η εθνική ταυτότητα των νεαρών Τουρκοκυπρίων. Οπως συμπεραίνει η μελέτη, τα παλαιά εγχειρίδια θεοποιούσαν τις εθνικές διαχωριστικές γραμμές με τον ισχυρισμό ότι η τουρκοκυπριακή κοινότητα προέρχεται αποκλειστικά από τούρκους προγόνους. Αυτή η επιμονή στην εθνική καθαρότητα καλλιεργούσε την αντίληψη ότι η «τουρκικότητα» είναι θεμελιώδες στοιχείο της ταυτότητας και ότι οι διαχωριστικές γραμμές δεν μπορούν να αλλάξουν. Τα νέα εγχειρίδια, αντίθετα, απαλύνουν τη διαφορά, αναγνωρίζοντας μια «εδαφική» (δηλ. κυπριακή) διάσταση της συλλογικής ταυτότητας.

Τάκης Μίχας

2 σχόλια
Leave a comment »

  1. Μήπως εννοείτε χλωμό αντί για χλομό ;

  2. Λέτε ψέμματα, η κα. Ρεπούση δεν ρίχθηκε σε καμία πυρά.
    Η κα. Ρεπούση υπέγραψε σύμβαση για να συγγράψει το βιβλίο ιστορίας ΣΤ Δημοτικού και όπως σε κάθε σύμβαση έτσι και στην προκειμένη υπάρχουνε όροι που καθορίζουνε τις απαιτήσεις που έχει ο εργοδότης. Στην προκειμένη περίπτωση οι όροι καθορίζονται σύμφωνα με νόμους από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Η κα. Ρεπούση αφού έγραψε στα παλαιότερα των υποδειμάτων της όλες τις σχετικές υποδείξεις του εν λόγω οργανισμού, έγραψε την δική της ιστορία με τα γνωστά αποτελέσματα. Ανεξάρτητα από το ποιές είναι οι πολιτικές της πεποιθήσεις η ίδια όφειλε να παραδόσει έργο τα χαρακτηριστικά του οποίου θα πρέπει να αντιστοιχούνε στις υποδείξεις εκείνου που το παράγγειλε. Εκτός εάν εσείς κ. Μίχα δέχεσται από τον πωλητή αυτοκινήτων υποδείξεις για το πια χαρακτηριστικά θα έχει το αυτοκίνητο που θα αγοράσετε από αυτόν…
    Ενώ λοιπόν η διαδικασία αξιολόγησης βρισκότανε εν εξελίξει η εν λόγω κυρία άρχισε να αρθρογραφεί (!) σε εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας μοιράζοντας δεξιά και αριστερά χαρακτηρισμούς περί εθνικιστών, αναρμόδιων φορέων κτλ. προφανώς για να πολιτικοποιήσει το ζήτημα αλλά και για να ασκήσει πίεση στο προσωπικό του Ινστιτούτου που τις έκαμε παρατηρήσεις καθώς και στην πολιτική ηγεσία. Έφθασε μάλιστα να παραχωρήσει συνέντευξη σε κεμαλικό μέσο ενημέρωσης διαμαρτυρόμενοι ότι στην Ελλάδα δεν είναι δυνατόν να γίνει αντικειμενική συζήτηση για την ιστορία (…όπως για παράδειγμα στην τουρκία) που θα πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία.
    Σας παρακαλώ, διαβάστε στα βιβλία της Λεωντσίνη ποιά είναι η άποψη της συγκεκριμένης συγγραφικής ομάδας για την Ελλάδα, την ελληνική κοινωνία και τον Ελληνισμό γενικότερα και μετά ξαναρθείτε να εκφράσετε το…παράπονό σας ότι ρίχθηκε στην πυρά η εν λόγω κυρία που χωρίς προφανώς να ρωτήσει κανέναν και εκπροσωπώντας αποκλειστικά και μόνο τον εαυτό της πήγε να μας αλλάξει την ιστορία με το έτσι θέλω.

Σχολιαστε