- e-rooster.gr - http://e-rooster.gr -

Το πρόβλημα δεν είναι η φοροδιαφυγή αλλά οι δαπάνες

Ο κ. Προβόπουλος πρόσφατα είπε, ότι το έλλειμμα “θα αγγίξει ή θα ξεπεράσει το 12%”, ενώ υπάρχει και περίπτωση να δούμε και 14% έλλειμμα. Σε απόλυτους αριθμούς, το ταμειακό έλλειμμα είναι περίπου 25 δις ευρώ στο εννιάμηνο, ενώ πολλοί κάνουν λόγο ότι θα αγγίξει τα 30 δις ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Οι τελευταίες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συρρίκνωση του ΑΕΠ της Ελλάδος κατά 1,5% για το 2009. Το ΑΕΠ το 2009 θα διαμορφωθεί στα επίπεδα των 250 δις έναντι στόχου 260 δις στον προϋπολογισμό στην αρχή της χρονιάς. Το συνολικό χρέος της κεντρικής κυβέρνησης είναι ένα αίνιγμα, καθώς κανένας μέχρι σήμερα δεν μπορεί να δώσει ένα ακριβές νούμερο. Η ΤτΕ είπε ότι θα έχει αναλυτικά δεδομένα σε λίγο καιρό, αλλά επίσημα το χρέος μέχρι τον Ιούνιο έχει διαμορφωθεί στα 292 δις. Ο δε κ. Δούκας πριν από 5 μήνες είπε ότι το πραγματικό χρέος είναι 317 δις!!!

Τώρα, αν υποθέσουμε ότι το χρέος θα διαμορφωθεί στα 300 δις στο τέλος του 2009 και κάνουμε μια απλή διαίρεση, θα διαπιστώσουμε ότι το συνολικό χρέος, είναι τουλάχιστον, στο 120% του ΑΕΠ. Αν σε αυτό προσθέσουμε τις επιστροφές ΦΠΑ που χρώστα το κράτος στις επιχειρήσεις και τις οφειλές προς τους προμηθευτές (κατασκευαστικές, φαρμακευτικές κτλ.), τότε το πραγματικό χρέος εκτοξεύεται άνετα πάνω από το 130% του ΑΕΠ!

Οι ελληνικές κυβερνήσεις εδώ και πολλά χρόνια, μας λένε ότι το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει πολύ μεγάλη φοροδιαφυγή και, άρα, υστέρηση εσόδων. Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, τα συνολικά φορολογικά έσοδα της Ελλάδος είναι στο 33.5%

Με το ταμειακό έλλειμμα τουλάχιστον στα 25 δις, η καινούρια κυβέρνηση δεν έχει καθόλου περιθώρια για ελιγμούς. Στον προϋπολογισμό του 2009, οι άμεσοι φόροι είναι 26,7 δις. Το έλλειμμα, δηλαδή, είναι το 100% των άμεσων φόρων. Είναι δυνατόν να καλυφθεί το έλλειμμα μόνο από αυξήσεις φόρων; Σε επιστολή προς τον κ. Παπαθανασίου, ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τονίζει ότι δεν είναι δυνατόν το έλλειμμα να καλυφθεί μόνο με έκτακτα μέτρα και την αύξηση των εσόδων, αλλά προϋποθέτει και μείωση των δαπανών.

Οι ελληνικές κυβερνήσεις εδώ και πολλά χρόνια, μας λένε ότι το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει πολύ μεγάλη φοροδιαφυγή και, άρα, υστέρηση εσόδων. Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, τα συνολικά φορολογικά έσοδα της Ελλάδος είναι στο 33.5% (Στοιχεία 2007). Τα αντίστοιχα νούμερα των ΗΠΑ είναι 28,2% και της Ιαπωνίας είναι 27,4%. Τα φορολογικά έσοδα του Καναδά είναι στα ίδια επίπεδα με της Ελλάδος. Μόνο στις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες αυτό το νούμερο προσεγγίζει το 40%, με τη Δανία να είναι στο 50%. Αλλά αν συγκρίνουμε την Ελλάδα με τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες, τότε τα φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα είναι αρκετά μεγάλα. Το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι τα έσοδα, δεν είναι η φοροδιαφυγή και δεν είναι η μαύρη οικονομία. Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι οι δαπάνες. Ναι μεν είχαμε κατακόρυφη μείωση εσόδων σε αυτή την κρίση, αλλά το πρόβλημα των δαπανών δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο του 2009, αλλά των τελευταίων 20 ετών.

Λίγοι στην Ελλάδα αντιλήφθηκαν ότι η Ολλανδία με μόνο 66% χρέος ως προς το ΑΕΠ, έχει λάβει πρωτοβουλίες για μείωση των κρατικών δαπανών κατά 20%. Η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και οι κοινωνικές παροχές είναι ο στόχος. Στην Ιρλανδία έχουν σκοπό να μειώσουν τις δημόσιες θέσεις εργασίας και τα κοινωνικά επιδόματα. Στη Σερβία αποφάσισαν να μειώσουν τις δημόσιες θέσεις εργασίας κατά 14.000. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης μας περιμένουν στη γωνία. Αν τα οικονομικά δεδομένα της ελληνικής οικονομίας χειροτερεύσουν, τότε η υποβάθμιση είναι δεδομένη. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος δανεισμού θα αυξηθεί.

Ήδη πληρώνουμε 4-6% τόκο στο χρέος μας. Αν υποβαθμιστούμε, αυτό θα ανέβει κατά πολύ. Ως ποσοστό των κρατικών δαπανών, οι τόκοι είναι περίπου στο 20%. Αλλά τούτο διότι έχουμε τα χαμηλότερα επιτόκια στην ιστορία. Αν τα επιτόκια ανέβουν (μεγάλη πιθανότητα εντός του 2010), τότε αυτό το ποσοστό θα αυξηθεί. Το 2009 ήταν μία πολύ δύσκολη χρονιά για τις επιχειρήσεις, όσον αναφορά την κερδοφορία τους. Ο κόσμος είναι κουμπωμένος και ψωνίζει, πλέον, μόνο τα απαραίτητα. Η μείωση στην οικοδομική δραστηριότητα τους πρώτους επτά μήνες ήταν 15,8%, με τις οικοδομικές άδειες μειωμένες κατά 25,7% (οι οικοδομικές άδειες είναι leading indicator για το τι μας περιμένει του χρόνου). Η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 9,7% σε σχέση με πέρσι και έχει μειωθεί επιπλέον 2,7% το 2008-2007.

Ακόμα και σήμερα, όμως, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί το θέμα, αλλά από την πλευρά των δαπανών, και όχι από την πλευρά των εσόδων. Αυτό, όμως, για τους Έλληνες πολιτικούς και συνδικαλιστές είναι ένας εφιάλτης

Νομίζει η σημερινή κυβέρνηση ότι είναι δυνατόν να αυξηθούν τα έσοδα σε ένα τέτοιο περιβάλλον; Το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η ελληνική οικονομία, η ελληνική κυβέρνηση και ο κρατικός προϋπολογισμός δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν. Άλλες χώρες μπορούν να έχουν ελλειμματικούς προϋπολογισμούς διότι το δημόσιο χρέος τους ήταν πολύ μικρότερο (η Ιρλανδία πέρσι είχε χρέος μόνο 25% του ΑΕΠ). Η Ελλάδα δεν έχει αυτή την πολυτέλεια.

Ακόμα και σήμερα, όμως, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί το θέμα, αλλά από την πλευρά των δαπανών, και όχι από την πλευρά των εσόδων. Αυτό, όμως, για τους Έλληνες πολιτικούς και συνδικαλιστές είναι ένας εφιάλτης. Ποτέ δεν έχουν φανταστεί ένα σενάριο όπου θα πρέπει να γίνουν περικοπές δαπανών. Μέχρι τώρα, δεν έχει τολμήσει κανείς να το ξεστομίσει και οι περισσότεροι, μάλλον, δεν το έχουν καν φανταστεί. Η μείωση των δαπανών είναι ο μόνος τρόπος να φτιαχτούν τα οικονομικά του κράτους, έστω και αν αυτό σημαίνει αύξηση της ανεργίας. Ο εφιάλτης για τους Έλληνες πολιτικούς και συνδικαλιστές, μόλις άρχισε.

Γιώργος Καισάριος

————————————————————

Σημειώσεις:
Δημοσιεύτηκε στο newstime.gr στις 16/10/2009