- e-rooster.gr - http://e-rooster.gr -

Η πολιτική εκπαίδευση του Κώστα Καραμανλή

Πολλοί λένε ότι ο Κώστας Καραμανλής ήταν πολύ τυχερός όταν εκλέχθηκε το 2004. Όλα πήγαιναν καλά ή τουλάχιστον σχετικά καλά, επομένως τότε, το 2004, ήταν η ευκαιρία για τον Κώστα Καραμανλή να κάνει όλα αυτά που επαγγέλλεται τώρα για άλλα μια φορά. Η αλήθεια είναι ότι ο Κώστας Καραμανλής είναι ο πιο άτυχος πολιτικός της μεταπολίτευσης. Εκλέχθηκε σε μια περίοδο όπου η κατανάλωση με δανεικά έφτασε στο ναδίρ της και όπου η οποιανδήποτε σοβαρή προσπάθεια για σημαντικές αλλαγές θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.

Είναι πάντοτε δύσκολο να πείσεις τους πολίτες ότι μια αλλαγή είναι αναγκαία και ειδικά όταν το σύστημα που πάσχει δείχνει να δουλεύει. Αυτή ήταν η πραγματικότητα το 2004. Παρά την κακή του τύχη ο κ. Καραμανλής, όπως και η μεγάλη πλειοψηφία των συμπολιτών του, δεν αντιλαμβανόταν την υποβόσκουσα κρίση. Αυτή η άγνοια της κρίσης για τον κ. Καραμανλή δεν ήταν τυχαία. Ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής του εκπαίδευσης. Όποιος θέλει να δει από κοντά πως θα ήταν η πολιτική εκπαίδευση Καραμανλή δεν έχει παρά να συμμετάσχει σε μια πολιτική νεολαία του συγκεκριμένου ή παρόμοιου πολιτικού χώρου.

Στα μέσα της δεκαετίας του 90 έγινα μέλος μιας αστικής πολιτικής νεολαίας. Λέω αστικής γιατί αυτή ήταν η ορολογία που χρησιμοποιούσαμε στην πολιτική νεολαία από όπου αρχικά προήλθα: ΚΝΕ. Αν και μαθητής λυκείου τότε και με αρκετά περιορισμένη εμπειρία μπορούσα άνετα δω τις διαφορές στην νοοτροπία μεταξύ των δυο νεολαιών.

Ήταν απορίας άξιο πως μια ομάδα νέων ανθρώπων που ήθελαν να διαδραματίσουν ένα σημαντικό ρόλο στην ιστορία του τόπου τους είχαν τόσο λίγο ενδιαφέρον για ότι θα έδινε περιεχόμενο και κατεύθυνση στην πολιτική τους δράση

Καταρχήν υπήρχαν οι διαφορές που είναι ευδιάκριτες σε όλους. Το ένα κόμμα ήθελε την δραστική αλλαγή του status quo βασισμένο στα ιδεώδη του κομμουνισμού, το άλλο αν και υπέρμαχο της «υπέρβασης» ήταν βασικά υπέρ της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. Υπήρχαν και άλλες αρκετά εμφανείς διαφορές που τις διαβάζει κανείς ξεχειλίζοντας κάποιο κυριακάτικο περιοδικό εφημερίδας που τυγχάνει να γράφει για τις πολιτικές νεολαίες. Ας πούμε, ότι κατά κανόνα στην αστική νεολαία υπήρχε μια ενασχόληση με το lifestyle και ειδικά με τις μάρκες παντός είδους καταναλωτικού αγαθού. Δες συνάντησα ποτέ κάτι τέτοιο στην ΚΝΕ.

Υπήρχε και μια τρίτη κατηγόρια διαφοράς που δεν θα ήταν ευδιάκριτη στους απέξω και δυστυχώς δεν φαίνεται να απασχολούσε τους απομέσα της αστικής νεολαίας. Η ΚΝΕ Κεφαλλονιάς μπορεί να ήταν μια μικρή νεολαία σε μια μικρή επαρχιώτικη πόλη αλλά πάντοτε υπήρχε το ενδιαφέρον από τους καθοδηγητές μας να αναπτύξουμε την ιδεολογικό μας λόγο και σκέψη. Υπήρχε πάντα η ενθάρρυνση να διαβάσουμε κάτι περισσότερο από τον Οδηγητή ή τον Ριζοσπάστη. Αν και 14 χρονών τότε, μόλις η καθοδηγήτρια μου είδε ότι είχα ενδιαφέρον για πολιτικές ιδέες φρόντισε αμέσως να με τροφοδοτήσει με υλικό αρχίζοντας με έναν παχυλό τόμο περί Μαρξ. Δεν ξέρω πως είναι τα πράγματα σήμερα στην ΚΝΕ, αλλά τότε, πριν 19 χρόνια, υπήρχε μεγάλη έμφαση στον να αποκτήσουν οι νεολαίοι όλο τον ιδεολογικό οπλισμό που θα ήταν αναγκαίος στον πολιτικό αγώνα.

Όταν λίγα χρόνια αργότερα ήμουν στην Αθήνα όντας μέλος της αστικής νεολαίας και περιφερόμενος στα κεντρικά γραφεία της περίμενα να δω όχι μόνο κάτι παρόμοιο αλλά ένα εντονότερο ενδιαφέρον για τον κόσμο των πολιτικής σκέψης και γνώσης. Σκεπτόμουν εδώ είναι Αθήνα και τα περισσότερα αν όχι όλα τα μέλη της νεολαίας είναι φοιτητές ανώτατων σχολών σίγουρα θα υπάρχει ενδιαφέρον για τα πολιτικά. Δυστυχώς η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική από ότι περίμενα. (Εδώ θα ήθελα να σημειώσω ότι μιλώ για τον κανόνα και όχι για τις εξαιρέσεις που είμαι σίγουρος ότι θα υπήρξαν.)

Έβλεπα, όχι πολύ συχνά βέβαια, ανθρώπους να διαβάζουν εφημερίδες αλλά συνήθως ήταν τα παραπολιτικά ή τα αθλητικά. Όταν κάποιος με έπιασε να διαβάζω ένα βιβλίο περί εξωτερικής πολιτικής του παραξοφάνικε γιατί κάποιος θα διάβαζε ένα τέτοιο βιβλίο χωρίς αυτό να του επιβάλετε από ένα καθηγητή. Φυσικά δεν υπήρχε η παραμικρή μέριμνα για την ας του πούμε ιδεολογική κατάρτιση των μελών. Ήταν απορίας άξιο πως μια ομάδα νέων ανθρώπων που ήθελαν να διαδραματίσουν ένα σημαντικό ρόλο στην ιστορία του τόπου τους είχαν τόσο λίγο ενδιαφέρον για ότι θα έδινε περιεχόμενο και κατεύθυνση στην πολιτική τους δράση.

Όσο ήμουν εκεί δεν έτυχε να γνωρίσω κάποιον σαν και εμένα που οι γονείς του να ήταν αριστεροί. Φαίνεται ότι οι περισσότεροι απλά είχαν κληρονομήσει την πολιτική τους τοποθέτηση και όπως οτιδήποτε άλλο θα κληρονομούσαν το πώς και το γιατί ήταν περιττές ερωτήσεις. Η πολιτική ταυτότητα ήταν κάτι σαν το τόπο γεννήσεως, όχι θέμα επιλογής αλλά τύχης. Υποχρεωτικά ο πολιτικός τους λόγος χωρίς να έχει ιδεολογοπολιτικές πηγές εξαντλούνταν σε μια μικροαστική ηθικολογία. «Είμαστε εδώ για να παλέψουμε για την Ελλάδα», «με τιμιότητα και ειλικρίνεια», «αυταπάρνηση και θάρρος» κτλ. 
Δεν ήξερα κανένα πολιτικό χώρο που να ήταν εναντίον της τιμιότητας, της ειλικρίνειας ή του θάρρους και δεν καταλάβαινα αρχικά γιατί η εμμονή σε αυτά τα τετριμμένα λόγια. Οι κοινοτοπίες κάλυπταν την έλλειψη πολιτικών ιδεών και οράματος. Η ενέργεια και δράση εστιαζόταν στην επικοινωνία και φυσικά στις ατελείωτες δολοπλοκίες και ίντριγκες που θα έκαναν την οιανδήποτε βυζαντινή αυλή να μοιάζει με λέσχη ερασιτεχνών.

το υπάρχον πολιτικό προσωπικό στην Νέα Δημοκρατία δεν φαίνεται να κατανοεί το υπαρξιακό κενό που το καλύπτει. Είναι ένα κόμμα που δεν έχει τίποτε να πει και τίποτε να κάνει. Είναι λογικό ότι σε μια ώρα κρίσης παραιτείται. Ίσως κάποια μέρα να αλλάξουν τα πράγματα όταν οι νεολαίοι τους αρχίζουν να διαβάζουν εκτός από τα παραπολιτικά, Friedrich Hayek και Edmund Burke

Τα σκεφτόμουν όλα αυτά πρόσφατα όταν ο Κώστας Καραμανλής αποφάσισε να οδηγήσει ξανά την χώρα σε πρόωρες εκλογές. Νομίζω ότι η πολιτική του κουλτούρα δεν διαφέρει και πολύ από ότι αυτή που είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω από κοντά. 
Αποφάσισε να ασχοληθεί με τα πολιτικά αλλά ποτέ δεν έχει δείξει σοβαρό ενδιαφέρον για την πολιτική. Φρόντισε να γίνει πολύ καλός στην επικοινωνία αλλά δεν φρόντισε να έχει και να πει κάτι. Η Ελλάδα το 2004 συσσώρευε προβλήματα και αδιέξοδα αλλά ο κ. Καραμανλής δεν είχε καν την αναλυτική ικανότητα και γνώση να τα δει και να τα κατανοήσει. Μην έχοντας δικά του ιδεολογοπολιτικά πιστεύω υιοθέτησε ασυναίσθητα την κοσμοθεωρία των πολιτικών του αντιπάλων. Έμαθε να βλέπει την Ελλάδα με τα δικά τους μάτια και δεν είχε τίποτε να προσθέσει ή να αφαιρέσει εκτός από το «σεμνά και ταπεινά.» Όταν ήρθε η ώρα να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο το μόνο που ήξερε να κάνει ήταν τον κομπάρσο.

Αν ο κ. Καραμανλής είχε εκλεγεί μια χρονιά όπως το 1996 ίσως η πολιτική του τύχη να ήταν διαφορετική. Στα χρόνια του εύκολου δανεισμού θα μπορούσε να συντηρήσει την αυταπάτη ότι οι πολιτικές του ικανότητες ταυτίζονταν με τις ανάγκες των καιρών. Δυστυχώς για αυτόν, ήρθε στην εξουσία στο τέλος μιας ψευδαίσθησης και την απαρχή μιας βαθιάς κρίσης. Έχοντας ένα κόμμα που λειτουργεί βασικά ως πελατειακός μηχανισμός δεν μπόρεσε να αφήσει τίποτε το ουσιαστικό πίσω του. Παραφράζοντας τον Oscar Wilde, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Νέα Δημοκρατία πέρασε από την πολιτική ασημαντότητα στην πολιτική παρακμή χωρίς τον ενδιάμεσο στάδιο της πολιτικής κυριαρχίας.

Η επερχόμενη ήττα της Νέας Δημοκρατίας θα ήταν μια ευκαιρία για αυτό το κόμμα να δημιουργήσει μια πρόταση για το σήμερα. Θα ήταν η ευκαιρία να κατανοήσει την αναγκαιότητα δημιουργίας μιας Νέας Δεξιάς που θα μπορούσε να σπάσει το αριστερό μονοπώλιο στην αρένα των πολιτικών ιδεών. Δυστυχώς το υπάρχον πολιτικό προσωπικό στην Νέα Δημοκρατία δεν φαίνεται να κατανοεί το υπαρξιακό κενό που το καλύπτει. Είναι ένα κόμμα που δεν έχει τίποτε να πει και τίποτε να κάνει. Είναι λογικό ότι σε μια ώρα κρίσης παραιτείται. Ίσως κάποια μέρα να αλλάξουν τα πράγματα όταν οι νεολαίοι τους αρχίζουν να διαβάζουν εκτός από τα παραπολιτικά, Friedrich Hayek και Edmund Burke.

Ναπολέων Λιναδράτος