Η γέφυρα. Της γέφυρας το κάγκελο. Ήταν ωραία η γέφυρα. Αυτό που δεν κατάλαβα ποτέ είναι γιατί ο σοφός δείχνει το φεγγάρι και ο ηλίθιος κοιτάζει το δάχτυλο. Έχτισαν τη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, που, δε λέω, εξυπηρετεί τόσο την Πάτρα όσο και τη Ναύπακτο, και ασφαλώς όλες τις μεταφορές από και προς την Πελοπόννησο και Ιταλία. Αλλά σε αντίθεση με τον Ισθμό της Κορίνθου, που έχει μια λογική, και είναι ασφαλές ως έργο (τα τελευταία εκατό χρόνια πιθανολογώ μόνο ερωτικές αυτοκτονίες είχαμε στην περιοχή), η γέφυρα αυτή δεν καταλαβαίνω σε ποιόν κατασκευαστικό παραλογισμό ανήκει. Πάρτε το είδηση, το Ελλαδιστάν είναι σεισμογενής χώρα. Περπατώντας πάνω στη γέφυρα (τη διέσχισα με τα πόδια αργά το απόγευμα, και ήταν εξαιρετική βόλτα), επειδή είμαι φύσει Κασσάνδρα, σκέφτηκα πως μια σεισμική δόνηση που τόσο απλόχερα προσφέρουν τα πολλαπλά κατάγματα του Πατραϊκού θα με μετέφερε αυτόματα στις τελευταίες μου στιγμές. Αντιλαμβάνομαι πως επειδή τα μποτιλιαρίσματα επάνω στη γέφυρα είναι όχι τόσο συχνά, οι απώλειες θα είναι λίγες σε ανθρώπινες ζωές στην περίπτωση ενός σεισμού. Αλλά γιατί να ξοδευτούν τόσα πολλά χρήματα σε κάτι που τόσο εύκολα μπορεί να σπάσει (δε λέω να βυθιστεί τελείως, but should that occur, I will shout “I told you so!”) αν το χτυπήσουν πάνω από έξι και μισό Ρίχτερ. Αυτά τα ρωμαντικά σκεφτόμουν καθώς διέσχιζα τη γέφυρα.
~
Το φέρρυ. Το Αντίρριο είναι περίεργο μέρος. Σα τις Βερμούδες. Ή τα Κολάν. Αντίρριο. Κάνει ρίμα με το κολλύριο και έχει κάτι από αντίρρηση. Εύκολη ονοματοδοσία σε αντικριστά μέρη. Το χ και το αντι-χ. Εύκολη ονοματοδοσία και φιλοσοφημένη. Ο αντίλαλος. Ο αντίχριστος. Το αντινετρίνο. Το αντι-εγώ. Πόση πρωτοτυπία σκέψης…Πως θα το βγάλουμε το δεύτερο παιδί; Αντί-Γιωργο. Το τελευταίο βιβλίο που διαβάζουμε, έχει προσφέρει απλόχερα εφιάλτες τις πρώτες πρωινές ώρες. Αυτό έχει σα συνέπεια να καταναλώνονται πολλές μονάδες σε ες εμ ες και από τις δύο μεριές του ποταμού. Όταν η υπαρξιακή θεώρηση δοθεί μέσα από παραδείγματα σεξουαλικής συμπεριφοράς που αναπαράγουν κλισέ μέσα στα οποία καμιά φορά πέφτεις κι εσύ, τότε οι μηδενιστικές τάσεις του συγγραφέα σε κυριεύουν και περνάς την κρίση των 30 σε ηλικία που δεν πρέπει. Τα ονόματα του Χουλμπέκ είναι προσεκτικά διαλεγμένα από τη βίβλο. Ο τρόμος έρχεται όταν τελικά αφομοιώσεις αυτά που λέει το βιβλίο, κοιταχτείς στον καθρέφτη όταν πεταχτείς ιδρωμένος στις πέντε τα χαράματα και αντιληφθείς ότι είσαι το πιο ρεαλιστικό εξώφυλλο ενός βιβλίου που ως τώρα έχει μόνο αλήθειες. Δυστυχώς, αλήθειες για εσένα. Οι άνθρωποι επιστρέφουν ως cyborgs και το εγώ εκφυλίζεται. Διατηρείται το υπερεγώ για λόγους αναγνωστικού ενδιαφέροντος. Αλλιώς θα διαβάζαμε σελίδες με νούμερα. Τώρα γιατί όλα αυτά προκαλούν εφιάλτες σε δύο ανθρώπους που κατοικούν σε διαφορετικές ηπείρους αλλά διαβάζουν ταυτόχρονα το ίδιο βιβλίο, είναι ένα μυστήριο.
~
Ο κλόουν. Προβληματίζομαι τελευταία για τα Νόμπελ (άκου να δεις τι μπορεί να πάθει ο άνθρωπος όταν περπατήσει στον ήλιο όταν η θερμοκρασία φτάσει 42 υπό σκιάν). Στον Μαρκές δώσανε. Στον Μπολ δώσανε. Στον Σω δώσανε. Γενικά παίζει το «δώσαμε…δώσαμε…». Η πολιτικά ορθή κίνηση θα ήταν κανένας Σαλμάν Ρασντί. Ή ο δικός μου αγαπημένος Παμούκ. Αλλά ένας νέος και φθονερός Καμύ; Ένας πολιτικά ανορθόδοξος που θέλει να αναλύσει την ανατομία του, ένας Γάλλος (αν θέλετε), να το πάρει; Γιατί να μην το πάρει; Ας το πάρει. Οι κλόουν είναι θλιβερά πλάσματα, και γι αυτό είναι πιο εύκολο να τους απονείμεις ένα βραβείο. Δεν θα μιλήσουν. Θα σε κοιτάξουν μονάχα με τα βαθιά μάτια τους, που υποπτεύεσαι ότι κρύβουν μια κάποια λύπη, ενώ στην πραγματικότητα η πιο σύντομη σκέψη που περνά πίσω από τις μπογιές είναι αν έχει ντολμάδες για βραδινό. Θα σε κοιτάξουν με ευγνωμοσύνη, κι εσύ δεν θα ξέρεις πως είναι μονάχα μπογιές. Τι κάνεις όμως για τον αυθάδη; Αυτόν που δεν θα κάτσει σε μια τάχα μου σιωπή και άρνηση του Σαρτρ, αλλά θα στα πει ως έχουν. Θα σου μιλήσει στα ίσια για ομαδικά όργια σε μια τελετή απονομής. Τι φρίκη, ε; (για όσους ανησυχούν, όχι, δεν έχω πιάσει δουλειά στη Σουηδία. Ακόμη.)
~
Ο κωμικός. Δεν γελάμε στην παντομίμα σας. Μονάχα καθόμαστε και απαντάμε, σε μια ησυχία που μοιάζει με ευτυχία. Μονάχα πρέπει τα χείλη να φωτίζονται, ώστε να ξεδιακρίνουμε τις λέξεις σας. Πολλές φορές αναρωτιέμαι αν στις ανθρώπινες σχέσεις θα διορθώνονταν πολλά όχι αν μιλούσαμε λιγότερο, μα αν δε μιλούσαμε καθόλου. Δεν είναι αστείο. Σκέφτομαι πως αν δεν άκουγα και δε μιλούσα θα κλεινόμουν σε ένα κόσμο ευτυχίας που μόνο θα διάβαζα και θα έγραφα χωρίς τις ανιαρές παρεμβολές της ανθρώπινης επικοινωνίας. Όμως η σκέψη αυτή με τρόμαξε, το να μην ακούω. Δεν θα άντεχα να στερηθώ τη μουσική. Πολύ απλά, η αλά Τούρκα Μότσαρτ, η απελπισία του Κοέν, το πάθος του Μπρελ, η ιδέα ότι ο Παγκανίνι έπαιξε στη Φρανκφούρτη το 1830, τα μουγκριτά του Σαββόπουλου ή το Καρναβάλι του Σούμαν είναι από μόνα τους λόγοι για να σε παρασύρουν μακριά από την ευεργεσία της σιωπής. Όχι μόνο. Είναι από μόνα τους επαρκής λόγος για να γεννηθείς.
~
Ο λαθρεπιβάτης. Στην επιστροφή από το Αντίρριο στο Ρίο αποφασίσαμε να πάρουμε το φέρρυ. Περπατώντας από τη γέφυρα προς την αποβάθρα βρέθηκα μπροστά σε ένα déjà vu. Η ευτυχία είναι κάτι απλό. Όπως το να γνωρίζεις ότι εάν σηκώσεις το τηλέφωνο, έχεις ένα σίγουρο αυτί να σε ακούσει. Περνώντας μια κρίση μετά τον τελευταίο Χουλμπεκιανό εφιάλτη, είχαμε πλέον συνέλθει, όλοι οι δύο (πλην της κουκουβάγιας, αλλά αυτό το περιμέναμε, ήταν τρίτη και καθόλου όλη). Αλλά θέλαμε να βεβαιωθούμε. Η αποβάθρα του φέρρυ στο Αντίρριο, και ο Τεό Αγγελόπουλος έδωσαν τη λύση μιας ιδανικής επικοινωνίας που έχει πάντα τον εγωισμό της επιβεβαίωσης, της περιοδικά επαναλαμβανόμενης επιβεβαίωσης μιας αλήθειας σαν αγκαλιά στις τρεις, με μισόκλειστα μάτια, όταν ο ένας δουλεύει πυρετωδώς και ο άλλος κοιμάται στην πολυθρόνα
-«είσαι εντάξει;»
-«ναι».
Τα παρακάτω ες εμ ες πήγαν και ήρθαν πάνω στο φέρρυ, στο μισό ταξίδι. Στο άλλο μισό άκουγα από ένα αυτοκίνητο ανάμεσα στα ψυγεία φορτηγά που πήραν το φέρρυ των εννιάμιση από Αντίρριο τον στίχο “No love, no glory” (προφανώς το ράδιο έπαιζε στη διαπασών με τα παράθυρα ορθάνοιχτα) μέσα σε έναν περίφημο αέρα που δεν κατάφερε να θολώσει τα φώτα (έβλεπα μάλλον μακριά, ως την Ηλεία ίσως). Τα μηνύματα είναι αυτούσια, αλογόκριτα, αλλά σχολιασμένα και όπως στάλθηκαν. Χωρίς εισαγωγές. Δεν υπάρχουν ποτέ.
-Ε: Αυτή τη στιγμή στο φέρρυ του Αντιρρίου, ένα σκηνικό σα ταινία του Αγγελόπουλου.
-G: How then? (το κλου, όπως λέει και ο χαριτωμένος εργοδότης μου, που αν ήξερε πως τον χαρακτηρίζω χαριτωμένο θα μου έκοβε το λαιμό με ένα ξυραφάκι, εδώ είναι η μορφή της ερώτησης. Σα να έχει κάτι άπληστο, η προσθήκη του “then”)
-Ε: Ένας έμπορος ξηρών καρπών. Νύχτα, αέρας, κίτρινα φώτα, μια μεγάλη ωραία γέφυρα δίπλα σα παραφωνία. Μεγάλα φορτηγά. Άδειο σκοτεινό φέρρυ. Παρακμή. Ούτε καν τουρίστες. Παρακμή. Σαν το τελευταίο φέρρυ στον κόσμο. Θάλασσα ελαφρά ταραγμένη. Παρακμή δίπλα στο κάστρο της Ναυπάκτου…
-G: Better than Angelopoulos!
-E: You should see how they park the big trucks in the boat! (με ακρίβεια εκατοστών μπήκαν τέσσερα φορτηγά μέσα στο φέρρυ, ενώ στοιχηματίζαμε πρώτον, ότι δεν θα χωρούσαν και όταν είδαμε ότι τελικά θα χωρούσαν, ότι κάποιο θα γρατζουνιζόταν. Δε συνέβη.)
-E: (5 λεπτά αργότερα) A trip so pointless that it is gorgeous.
-G: But u can enjoy it!
-E: I am
Το θλιβερό είναι πως τα φέρρυ συνεχίζουν τη δουλειά τους σα σαπιοκάραβα. Το θλιβερό είναι πως δεν πληρώσαμε εισιτήριο. Το θλιβερότερο όλων είναι πως οι επιβάτες χωρίς αυτοκίνητο ταξιδεύουν δωρεάν, και δεν το γνώριζα. Μου στέρησε την ηδονή μιας παράβασης.
~
Ο ταξιτζής. Πάνω σε ένα κολοκύθι, ακούγοντας Raining Pleasure, τοπικό προϊόν. Ο άτιμος ο Μισέλ δεν έβγαινε από το μυαλό μου, κι ας είχα τινάξει τα μαλλιά μου τόσες φορές για να πέσει. Κι ας είχα βουτήξει στη θάλασσα. Με αποδιοργανώνουν οι ταινίες του Λόλλυγουντ. Σα μάταιο ταξίδι, όταν έχεις πολλούς δρόμους να πας κάπου, πάντα να επιλέγεις το καράβι. Οι πρόγονοι κάτι ξέρανε, έχει εξαγνιστικές ιδιότητες, πάντα να κοιτάς κατά τη θάλασσα, σα να περιμένεις κάτι. Έδιωξε τους εφιάλτες και επιτέλους κοιμηθήκαμε πέντε γερές ώρες. Γυρνώντας πίσω στο σπίτι, κοιτώντας ασυναίσθητα τα τελευταία φώτα στους πρόποδες των βουνών πάνω από την Πάτρα το θυμήθηκα και με έπιασε ο τρόμος που με πιάνει όταν περνάει τραίνο, σα φόβος στα τραγούδια του Άσιμου (τι τύχη να γεννηθείς με ένα τέτοιο όνομα). Έρχονται εκλογές…