- e-rooster.gr - http://e-rooster.gr -

Η εξόριστη ιδεολογία

Το παράδοξο στην Ελλάδα είναι πως, ενώ έχουμε εξορίσει (από τα Πανεπιστήμια, τα βιβλιοπωλεία, τα ΜΜΕ) ένα ολόκληρο σύστημα ιδεών, ταυτοχρόνως ελεεινολογούμε την… κυριαρχία του. Ενώ καταγγέλλουμε καθημερινά τον αποκαλούμενο «νεοφιλελευθερισμό» κανείς δεν ενδιαφέρεται να μάθει τι ακριβώς πρεσβεύει. Ούτε καν οι εκδότες δεν λειτουργούν ως επιχειρηματίες. Ενώ εκδίδουν μετά χαράς οτιδήποτε προκαλεί σάλο (ποντάροντας προφανώς ότι ο θόρυβος θα πουλήσει αντίτυπα) εδώ έχουμε μια ιδεολογία που προκαλεί σάλο επί 20 έτη και κανείς δεν εκδίδει τίποτε. Από την πλούσια (πλέον) ελληνική βιβλιογραφία απουσιάζει παντελώς ο Μίλτον Φρίντμαν (ένας από αυτούς που βρίζουμε) ή ο Φρίντριχ Χάγιεκ (ένας απ’ αυτούς που αγνοούμε).

Από την πλούσια (πλέον) ελληνική βιβλιογραφία απουσιάζει παντελώς ο Μίλτον Φρίντμαν (ένας από αυτούς που βρίζουμε) ή ο Φρίντριχ Χάγιεκ (ένας απ’ αυτούς που αγνοούμε)

Πιο παράδοξο όμως στη χώρα μας είναι πως ενώ έχουμε τον βασικό κορμό της φιλελεύθερης ιδεολογίας εξόριστο, εφαρμόζουμε όμως ή συζητάμε να εφαρμόσουμε τον απότοκο αυτής της ιδεολογίας: από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, μέχρι τις αποκρατικοποιήσεις και μέχρι την νομισματική σταθερότητα. Ετσι έχουμε το τρίπτυχο της παράνοιας: και δεν ξέρουμε τι είναι φιλελευθερισμός, και τον δαιμονοποιούμε, και τον εφαρμόζουμε ή (έστω) παλεύουμε να τον εφαρμόσουμε.

Αυτή η άγνοια, βέβαια, εμπλουτίζει το πολιτικό μας λεξιλόγιο. Την φιλελευθεροποίηση της οικονομίας την βαφτίσαμε πομπωδώς «διαρθρωτικές αλλαγές» ή «μεταρρυθμίσεις». Πιθανόν για να μην τρομάζουν οι ψηφοφόροι από τον «επάρατο φιλελευθερισμό». Τη νομισματική σταθερότητα τη λέμε «Μάαστριχτ» και το «Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα», έγινε… «σοσιαλιστική επιλογή».

Οι πολίτες γίνονται σχιζοφρενείς. Ολοι τους ομιλούν για μεταρρυθμίσεις αλλά κανένας δεν τους εξηγεί γιατί πρέπει να γίνουν

Αλλά υπάρχουν και σοβαρά πολιτικά αποτελέσματα. Ολοι ξέρουν ότι πρέπει να (θου Κύριε…) φιλελευθεροποιηθεί η οικονομία –στην πολιτική αργκό αυτό λέγεται: «να υπάρξουν διαρθρωτικές αλλαγές»– αλλά κανείς δεν γνωρίζει γιατί. Για τον πολύ κόσμο αυτό η μεταρρύθμιση μοιάζει σαν μία από τις κατάρες του Φαραώ. Κάτι σαν το μουρουνέλαιο που έδιναν παλιά στα μικρά παιδιά: ανεπιθύμητο αλλά και αναγκαίο. Κανείς δεν εξηγεί το βασικό σκεπτικό που υπάρχει πίσω από τις αποκαλούμενες διαρθρωτικές αλλαγές, διότι αυτό το σκεπτικό είναι εξόριστο. Αποτέλεσμα: η συζήτηση γίνεται σε μεταφυσικό επίπεδο. Οι πολίτες γίνονται σχιζοφρενείς. Ολοι τους ομιλούν για μεταρρυθμίσεις αλλά κανένας δεν τους εξηγεί γιατί πρέπει να γίνουν. Αφού –κατά την κοινή πεποίθηση– το κράτος είναι τόσο καλό γιατί πρέπει να μειωθεί; Αφού η ελευθερία μπορεί να γίνει επικίνδυνη, γιατί να υπάρχει; Αφού η παγκοσμιοποίηση φέρνει μόνο δεινά, γιατί να ανοιγόμαστε στο διεθνές εμπόριο; Και αφού οι επιχειρήσεις θέλουν μόνο το κακό μας, γιατί να αναζητούμε ξένες επενδύσεις; Για να μας πιούν το αίμα με το μπουρί της σόμπας;

Ετσι όλοι οι πολιτικοί ντρέπονται να εντρυφήσουν στην κακιά ιδεολογία που αρχίζει από «φ», με αποτέλεσμα όλοι έχουν δυσκολίες να εφαρμόσουν την πολιτική που προκύπτει από την ιδεολογία «φ».

Στην Ελλάδα έχουμε εξόριστο ένα ολόκληρο σύστημα ιδεών. Πρέπει τουλάχιστον να το δούμε. Για λόγους ισορροπίας. Εστω για λόγους πνευματικής άσκησης. Ή, έστω, για να μάθουμε τι βρίζει τόσο καιρό ο ΣΥΡΙΖΑ και δεν μας το εξηγεί…

———————————————————————————

Σημειώσεις:

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή στις 22/5/08