«And I may with equal safety challenge my honourable friend to find out any distinction between copyright and other privileges of the same kind; any reason why a monopoly of books should produce an effect directly the reverse of that which was produced by the East India Company’s monopoly of tea, or by Lord Essex’s monopoly of sweet wines. Thus, then, stands the case. It is good that authors should be remunerated; and the least exceptionable way of remunerating them is by a monopoly. Yet monopoly is an evil. For the sake of the good we must submit to the evil; but the evil ought not to last a day longer than is necessary for the purpose of securing the good.»

Ο νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας εξυπηρετεί αποκλειστικά την επιβράβευση του δημιουργού μετά την έκλειψη των παλαιών μαικήνων. Κάθε άλλη του χρήση αποτελεί εσφαλμένη αντίληψη περί ιδιοκτησίας, και σε αυτήν την τελευταία εμπίπτουν πανεπιστημιακοί, δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και λαοί…

Θα ήθελα να προσθέσω ότι τελευταία αναπτύσσεται και το κίνημα της ανοικτής πρόσβασης (open access)
στα Ελληνικά Πανεπιστήμια. Η ανοικτή πρόσβαση έχει σκοπό την ελεύθερη, άμεση, διαρκής και απαλλαγμένη από τέλη και τους περισσότερους περιορισμούς πνευματικών δικαιωμάτων διαδικτυακή πρόσβαση σε ψηφιακό ακαδημαϊκό και επιστημονικό περιεχόμενο.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε το http://openaccess.gr του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης καθώς και το http://openarchives.gr την μηχανή αναζήτησης ελληνικών ψηφιακών βιβλιοθηκών και ιδρυματικών αποθετηρίων.

1. Ως Έλληνες μας αρέσει να επαναλαμβάνουμε ότι η Ελλάδα έχει «πλούσια πολιτισμική κληρονομιά» και ότι αυτό είναι ένα ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα. Σχεδόν ποτέ δεν συνειδητοποιούμε ότι αυτό είναι ακριβώς η «πνευματική δημιουργία» των προγόνων μας, από την οποία επωφελούμαστε όλοι και για την οποία κοκορευόμαστε ακριβώς διότι είναι κοινό κτήμα (public domain) και δεν καλύπτεται κάτω από δύσκαμπτα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Καιρός είναι να προσθέσουμε νέο «πνευματικό πλούτο», χωρίς να στεναχωριόμαστε αν κάποιος τον εκμεταλλευτεί αλλά ανησυχώντας μήπως δεν τον εκμεταλλευτεί κανείς.

2. Αν όμως παρόμοιες προτάσεις βρίσκουν τα οργανωμένα συμφέροντα και τις αγκυλώσεις κάποιων μπροστά τους, θα ήθελα να προτείνω μία εναλλακτική προσέγγιση: Θεωρούνε ότι τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο το οποίο δεν μπορεί η πολιτεία (ας πούμε) να τους το «αρπάξει»; Τότε να φορολογούνται, όπως φορολογούνται και τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία. Θες να κρατήσεις για 100 χρόνια τα δικαιώματα σε ένα μουσικό κομμάτι; ΟΚ, αλλά θα πληρώνεις ένα Χ ποσό για αυτό κάθε χρόνο, είτε κερδίζεις είτε όχι, όπως θα έκανες και για ένα οικόπεδο. Δεν μου αρέσει πολύ η ιδέα, αλλά νομίζω ότι θα οδηγούσε σε ένα εξορθολογισμό του θέματος και θα ήταν πολλοί αυτοί που θα ήταν διατεθημένοι να δώσουν στο κοινό (public domain) τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που κατέχουν αλλά δεν αξιοποιούν.