Τον Απρίλιο του 1995 η εκθεση Expo Cuba oπου εκτίθεντο τα μεγαλεπήβολα επιτευγματα της Κουβανικής επανάστασης άνοιξε τις πόρτες της στο λαό. Με μια μικρή λεπτομέρεια: το εισιτήριο κόστιζε δυο δολλάρια και ελάχιστοι Κουβανοί μπορούσαν να εξασφαλίσουν έστω και το μισό αντιτιμο. Έτσι έμειναν απ έξω να κοιτούν τους ξένους τουρίστες και τους προνομιούχους του καθεστώτος να διασκεδάζουν στα ροντέο και τα ακροβατικά, με φόντο τη σημαία του σοσιαλισμού…
Σήμερα, 13 χρόνια μετά, ο Ραούλ Κάστρο ξεκίνησε ένα νέο γυρο «φιλολαικών μεταρρυθμίσεων»: στους Κουβανούς επιτράπηκε να διαμένουν σε ξενοδοχεία της χώρας που μέχρι τώρα προορίζονταν μόνο για ξένους τουρίστες. Υπάλληλοι των πολυτελών ξενοδοχείων Κοπακαμπάνα και Νασιονάλ στης Αβάνας διευκρίνησαν βέβαια ότι οι Κουβανοι θα πληρώνουν το ίδιο αντιτιμο με τους ξενους τουρίστες.
Δυο διαφορετικές οικονομίες «τρέχουν» αυτή τη στιγμή στην Κούβα. Η οικονομία της πολυτέλειας που αφορά τον τουρισμό και τα προνόμια της κουβανικής γραφειοκρατίας. Και η οικονομία της στέρησης που αφορά το συνολο σχεδόν του κουβανικού λαού. Ο νεος ηγέτης φαίνεται να επιδιώκει τη συγχώνευση αυτών των οικονομιών για να δώσει μια εντυπωση φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος. Λογικό. Οι ανισότητες στην σοσιαλιστική Κουβα είναι τόσο κραυγαλέες που αρκεί μια ματιά για να πειστεί ακομα και ο πιο ιδεαλιστής φιλοκαστρικός ότι υπάρχει κάτι σάπιο στο βασίλειο της Δανιμαρκιας.
Οι μεταρρυθμίσεις είναι μονόδρομος. Αλλά τολμώ να πω πως οι αλλαγές που ανακοινώθηκαν, όσο αυτονόητες και αν φαινονται είναι σε τελική ανάλυση ανούσιες. Η κουβανική γραφειοκρατία προσπαθεί να δώσει την εντυπωση ότι αυτομεταρρυθμίζεται υπογράφοντας διατάγματα που επιτρέπουν στον κόσμο να χρησιμοποιει κινητά, υπολογιστές και ξενοδοχεία. Όπως όμως και στην έκθεση expo Cuba, η ελευθερία που τάζουν στο λαό είναι «αναπηρη». Ένα σύστημα που συντηρεί τους Κουβανούς σε μια κατάσταση τριτοκοσμικής εξαθλίωσης τους δίνει τυπικά την ευκαιρία να ζήσουν σαν …δυτικοί. Η κουβανική γραφειοκρατία παρέχει «δικαιώματα» που ελάχιστοι Κουβανοί έχουν την οικονομική δυνατότητα να απολαύσουν.
Μια σοβαρή μεταρρύθμιση ξεκινάει από τις βάσεις της οικονομίας, αλλιώς δεν μπορεί να
αποκαλείται μεταρρύθμιση. Ο σοσιαλισμός της Κουβας θα πρέπει να επιλέξει: ή θα παρέχει στους Κουβανούς τα εισοδήματα που χρειάζονται για μια αξιοπρεπή ζωή (πράγμα μάλλον απίθανο) είτε θα τους επιτρέψει να ανταγωνιστούν ελεύθερα για να τα κερδίσουν σε μια ανοιχτή αγορά. Κάθε εναλλακτική λύση δεν είναι μονο μάταιη. Είναι και χυδαία μέσα στην απίστευτη υποκρισία της.